بررسی آزمایشگاهی و عددی اندرکنش جانبی لوله پلی اتیلن مدفون و خاک ماسه ای در شرایط گسل امتداد لغز

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

گروه مهندسی عمران، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

10.22065/jsce.2022.307292.2593

چکیده

خطوط لوله مدفون زیرساخت های حیاتی هستند و بیشتر برای انتقال انرژی و سایر کالاهای اساسی مورد استفاده قرار می گیرند. یکی از مهمترین مخاطرات لرزه ای خطوط لوله مدفون، حرکت گسل هایی است که از آنها عبور می کند. بطور کلی، خطوط لوله را می توان به عنوان یک تیر بر بستر فنر مدلسازی کرد. در حالی که اندرکنش لوله و خاک را می توان با استفاده از فنرهای معادل خاک در جهت محوری، افقی و عمودی نشان داد، که مقادیر سختی این فنرها قبلا توسط آیین نامه ASCE وALA ارائه شده است. در این تحقیق، یک آزمایش در مقیاس کامل بر روی لوله پلی اتیلن 8 متری به قطر 5/120 میلی متر، مدفون در خاک ماسه ای متراکم، در محل گسل امتداد لغز انجام شد. برای شبیه سازی اثر گسل، جابجایی 600 میلی متر، بصورت عمود بر محور لوله به آن اعمال شد. جابجایی 8 نقطه در طول لوله که از هم فاصله 1متر داشتند، در هر لحظه از بارگذاری ثبت شد. یک برنامه کامپیوتری برای بهینه سازی مشخصات فنرهای معادل با استفاده از اسکریپت های پایتون در محیط های متلب و آباکوس، طراحی شد. تا بدین ترتیب، تغییر شکل لوله در طول آن بیشترین انطباق را با نتایج آزمایش داشته باشد. بر این اساس، سختی اولیه و حداکثر نیروی اندرکنش خاک- لوله محاسبه شد و با معیارهای ارایه ‌شده توسط استاندارد ASCE وALA مقایسه گردید. نتایج نشان داد که مقدار ظرفیت نیروی تسلیم و سختی فنرهای جانبی معادل خاک، در مقایسه با آیین نامه ASCE وALA ، مقدار زیادی خطا دارد. مقادیر مذکور برای لوله پلی اتیلن در شرایط گسل امتداد لغز، بسیار کوچکتر از مقادیر ارائه شده توسط ASCE و ALA بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Experimental and numerical investigation of lateral interaction between buried polyethylene pipe and sandy soil subjected to strike-slip faulting

نویسندگان [English]

  • Milad Azin
  • Mehrzad TahamouliRoudsari
Department of Civil Engineering, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran
چکیده [English]

Buried pipelines are vital infrastructures and are mostly used to transport energy and other essential commodities. One of the most important seismic hazards on buried pipelines is movement of faults crossed by them. In general, pipeline can be simplified as a beam, while pipe-soil interaction can be represented by soil springs in the axial, horizontal and vertical direction. Although this method has been implemented previously by ASCE and ALA guidelines the specifications of these springs are not well-defined. In this study, a full-scale tests were carried out on polyethylene pipe buried in dense sandy soil (with 120.5 mm of diameter). The response of the system (such as displacements and reaction loads) were recorded during the tests. A computer program was developed to optimize the specifications of the equivalent springs using Python scripts in MATLAB and ABAQUS environments. In this way, the deformation of the pipe along its length would have the highest level of congruence with the experimental results. Using the proposed approach, the initial stiffness and maximum soil-pipe interaction force have been calculated and compared to the criteria recommended by ASCE and ALA standards. The results showed that the value of yield force capacity and stiffnesses for the soil lateral equivalent springs, provided by ASCE and ALA codes, are determined to be in a great value of error. For polyethylene pipe at the condition of strike-slip faulting, these values were too smaller than the values put forth by ASCE and ALA .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Polyethylene buried pipe
  • Strike-slip faulting
  • Pipe-soil interaction
  • Full-scale test
  • finite element analysis
  • تاریخ دریافت: 04 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری: 06 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش: 26 فروردین 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 26 فروردین 1401