پهنه بندی فضایی اسکان موقت با تحلیل سلسله مراتبی فازی و همپوشانی وزنی (مطالعه موردی: شهر تبریز)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای ، گروه عمران ،واحد تبریز ،دانشگاه آزاد اسلامی ،تبریز ،ایران

2 استادیارگروه عمران ،واحد تبریز ،دانشگاه آزاد اسلامی ،تبریز ،ایران

3 استادیار گروه عمران ،واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز ،ایران

4 استادیار گروه عمران ، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی ،تبریز ، ایران

چکیده

اصلی‌ترین نیاز آسیب‌دیدگان ناشی از حوادث طبیعی، تامین مسکن علی‌الخصوص تعیین محل اسکان موقت در شرایط بحران می‌باشد. بعد از وقوع حادثه، نمی‌توان سریعاً مکان‌های مناسب برای آسیب دیدگان را تهیه دید، باید قبل از وقوع چنین بحران‌هایی برنامه‌ریزی صحیح به منظور تعیین محل‌های اسکان موقت انجام گیرد تا بتوان زیرساخت‌های لازم را فراهم نمود و در صورت وقوع حادثه در شرایط بحران، امکان برقراری سریع اردوگاه‌ها برای آسیب‌دیدگان میسر گردد. در این تحقیق برای تعیین مکان بهینه اسکان موقت شهر تبریز معیارهایی مختلفی همچون تاثیر مراکز درمانی، آتش نشانی، گسل، جایگاه های سوخت، تاسیسات زیربنایی، بافت فرسوده، عوارض زمین و مسیل در نظر گرفته شده است. معیارهای مورد نظر یکبار توسط کارشناسان و بار دیگر توسط خبرگان این حوزه در قالب پرسش‌نامه تکمیل گردیده‌اند، سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی اوزان نهایی هر معیار مشخص شده است. کارشناسان به معیار نزدیکی به بافت فرسوده و خبرگان به معیار دوری از گسل بالاترین وزن را اختصاص دادند. معیارهای دوری از سایت مخاطره‌آمیز و رودخانه نیز مورد اهمیت خاص هر دو گروه بوده است. در انتها اوزان نهایی نظرات کارشناسان و خبرگان حاصل از تحلیل سلسله مراتبی فازی در نرم افزار Arc GIS وارد شده و با استفاده از همپوشانی وزنی نقشه‌های مربوطه تهیه گردیده است. نتایج نشان می‌دهد که قبل از وقوع حادثه بخش غربی شهر فضای مناسبی برای اسکان موقت دارد و بعد از وقوع حادثه بیشتر بخش مرکزی شهر مستعد احداث سایت اسکان هستند. در ضمن با مقایسه نقشه‌های آسیب-پذیری شهر تبریز، مکان‌های ضروری احداث سایت اسکان موقت اولویت بندی گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Spatial zoning of temporary housing with fuzzy hierarchical analysis and weight overlap (Case Study: Tabriz City)

نویسندگان [English]

  • Javad Rahmati 1
  • Rasoul Jani 2
  • Yosef Zandi 3
  • sina Fard Moradi Nia 4
1 Ph.D Student, Department of Civil Engineering, Tabriz Branch , Islamic Azad University, Tabriz, Iran
2 Assistant Pro. Department of Civil Engineering, Tabriz Branch , Islamic Azad University, Tabriz, Iran
3 Assistant Pro. Department of Civil Engineering, Tabriz Branch , Islamic Azad University, Tabriz, Iran
4 Assistant Pro, Department of civil engineering, Tabriz Branch, Islamic azad University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

The main need of sufferes in natural disasters, is to provide housing, especially to determine the place of temporary residence in critical situations. After the incident, it is not possible to provide suitable places for the injured immediately. Before such crises occur, proper planning must be done to determine the temporary residence so that the necessary infrastructure can be provided and in case of an accident in a crisis situation, it is possible to quickly set up camps for the injured. In this study, to determine the optimal location of temporary residence in Tabriz, various standards effect have been considered such as medical centers, fire brigade, faults, fuel stations, infrastructure facilities, worn-out tissue, watercourse complications. The desired standards were completed at first by experts and once again by experts in this field based on form of a questionnaire, then using the fuzzy hierarchical analysis method, the final weights of each standard were determined. Experts attributed the closeness to the worn-out texture and the second group of experts to the standard of avoiding faults the highest weight. That was important the avoiding standards to hazardous site and the river, for the both experts group. Finally, the last weights obtained the opinions of experts groups from fuzzy hierarchical analysis have been entered in Arc GIS software and the relevant maps that have been prepared using weight overlap in this research. The results show that before the incident, the western part of the city has suitable for temporary accommodation, and after the incident, the central part of the city is appropriate for settlement site. In addition, by comparing the vulnerability maps of Tabriz, the necessary locations for the construction of a temporary housing site were prioritized.

کلیدواژه‌ها [English]

  • temporary housing
  • Fuzzy hierarchical analysis
  • weight overlap
  • worn-out tissue
  • ArcGIS
  • Nayyeri , H., Karami, M.R. and Souri, M.(2019). Locating the Establishment of Rescue and Rescue Centers in Nahavand City Using the FAHP Fuzzy-AHP Model, Journal of environmental Hazards Management, 6(2), pp.97-115.
  • Chou, J. S., Ou, Y. C., Cheng, M. Y. and Lee, C. M.(2013). Emergency shelter capacity estimation by earthquake damage analysis. Natural hazards, 65(3), pp.2031-2061.
  • Zeydan, M., Bostancj, B. and Oralhan, B. (2018). A New Hybrid Decision Making Approach for Housing Suitability Mapping of an Urban Area. Journal of Mathematical Problems in Engineering, 2018, pp.13-19.
  • Alizadeh, M., Beiranvand Pour, A., Kalantar, B. and Muslim, A.M. (2019). Assessment of urban vulnerability to earthquake hazard for Tabriz city, NW Iran using Anp-Ann model .The 40th Asian Conference on Remote Sensing (ACRS), Daejeon Convention Center(DCC), Daejeon, South Korea, 14-18 October, pp.1-8.
  • Ghadimi Hamzehkolaei, A., Vafaeinzhad, A., Ghodrati Amiri, G.(2021). Zoning of suitable places for temporary accommodation after an earthquake in Karaj city using fuzzy logic theory. Journal of Structural and Construction Engineering(JSCE), 8(2), Doi: 22065/JSCE.2019.156425.1709.
  •  
  • Ehsanifar, M., Hamta, N., Saghari, M. (2020). Optimal hospital location using combined approach of GIS and ANP under fuzzy environment (Case Study in Arak City). Journal of Structural and Construction Engineering(JSCE), 8(2), Doi: 22065/JSCE.2020.183168.1844.
  • Kılcı, F., Kara, B. Y. and Bozkaya, B. (2015). Locating temporary shelter areas after an earthquake: A case for Turkey. European Journal of Operational Research, 243(1), pp. 323- 332.
  • Chen, W., Zhai, G., Fan, C., Jin, W. and Xie, Y. (2017). A planning framework based on system theory and GIS for urban emergency shelter system: A case of Guangzhou, China. Human and Ecological Risk Assessment, 23(3), pp. 441-456.
  • Janalipour, M., Abbaszadeh Tehrani, N., Mohammad Khanlu, H., Khesali, E., and Enayati, H.(2019). Rapid Damage Mapping after an Earthquake using Sentinel-2 Images (Case Study: Sarpol-e Zahab), Journal of environmental Hazards Management, 6(2), pp.131-148.
  • Perrucci, D.V., Vazquez, B.A. and Aktas, C.B. (2016). Sustainable Temporary Housing: Global Trends and Outlook. Procedia Engineering, 145 (2016), pp. 327 – 332.
  • Ishii, T., Ochi, S., Tsubokura, M., Kato, S., Tetsuda,T., Kato,J., Nishikawa,Y., Morita,T., Kami,M., Lwamoto,Y. and Techiya, H.(2015). Physical performance deterioration of temporary housing residents after the Great East Japan Earthquake, Preventive Medicine Reports, 2(2015), pp.916 -919.
  • Zhang, G., Setunge, S.E. and Stefanie, V. (2014). Using shipping containers to provide temporary housing in postdisaster recovery: Social case studies, 4th International Conference on Building Resilience, , Salford Quays, United Kingdom, pp.618 – 625.
  • Ataei, M. (2017). Multiple-criteria decision analysis. Sharoud: Shahroud University of Technology Central Campus, pp.342.
  • Chang, D.Y. (1996). Applications of the extent analysis method on fuzzy AHP. European Journal of Operational Research, 95(3), pp.649-655.
  • Tehran Disaster Mitigation and Management Organization, (2006). Tehran Municipality Crisis Management Operations and Maintenance Management Guidelines Collection Guidelines (Special and Multifunctional), Tehran Municipality.
  • Falahi, A. (2007). Architecture of Temporary Housing after Accidents. Tehran. Shahid Beheshti University, pp.210.
  • The Research Center of Islamic legislative Assembly. (1992). Reservoir privacy regulations, water facilities, public water supply, irrigation and drainage canals.
  • Shoja Araghi, M., Tavallaei. S., and Ziaeian, P. (2011). Location Analysis Regarding Disaster Management Bases via GIS Case study: Tehran Municipality. Urban - Regional Studies and Research Journal, 10, pp.41-60.
  • Ahadnejad raveshty, M., Jalili, K. and zolfi, A.(2011). The optimal allocation of temporary shelters sites for earthquake injured in urban areas using multiole criteria techniques and Gis(a case study zanjan city). Journal of geographical sciences, 20(23),pp.45-61.
  • Ziyari, K. (2009). Urban Land Use Planning. Tehran: Tehran University Press, Pp.189.
  • Abedini, M. and Sarmasti, N.(2016). Seismic Power of Tabriz Fault and Casualties in Tabriz Metropolitan Assessment by Experimental Models and GIS. Journal of Geography and Earth Sciences,4(1), pp.31-44.