مهندسی سازه و ساخت

مهندسی سازه و ساخت

حدود وظایف و مسئولیت‌های مهندس ناظر در ایمنی عملیات ساختمانی: مطالعه نظام حقوقی ایران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
سپیده شفیعی 1
محمد منصوری بروجنی 2
1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار حقوق عمومی دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان/ اصفهان/ ایران
10.22065/jsce.2024.434642.3324
چکیده
مقررات و رویه قضایی کنونی، مهندس ناظر را به عنوان اصلی‌ترین موظف به نظارت بر کلیه مسائل ایمنی در عملیات ساختمانی تلقی می‌کند. وظیفه‌ی کنونی مهندس ناظر مبتنی بر درکی غلط از آیین‌نامه حفاظت فنی کارگاه‌های ساختمانی شکل گرفته و در دو ویرایش اخیر مقررات ملی ساختمان نیز راه یافته است. بر اساس منطقی که در نظام حقوقی کشور وجود دارد، وظیفه‌ی مهندس ناظر قاعدتاً محدود به نظارت بر رعایت ایمنی در مسائل سازه‌‌ای است. مهندس ناظر نه صلاحیت تخصصی و نه اختیار لازم برای نظارت بر مسائل ایمنی برآمده از روابط کار، بالاخص رفتارهای کارگران را ندارد. وظیفه‌ی نظارت بر عملیات کارفرما در این زمینه طبق ماده‌ی ۹۶ قانون کار به عهده بازرسی کار است. افزون بر این در حالی که ایفای چنین وظایف گسترده‌ای از مهندس ناظر توقع می‌رود، تنها اختیار وی، گزارش‌دهی به مرجع رسمی ساختمان جهت متوقف ساختن عملیات ساختمانی است. مهندس ناظر در این موارد، اوّلاً به عنوان نماینده دولت، با اقتدار عمومی مقرر نسبت به امور حاکمیتی، اِعمال نظارت می‌کند و این اقتدار اصولاً از هر گونه ادعای جبران خسارت مصون است و مگر در صورت وجود قانون خاص، مسئولیتی ندارد. در این زمینه نیز قانونی وجود ندارد. ثانیاً مهندس یک مقام گزارش‌گر در تصمیم‌گیری توقف عملیات ساختمانی است و اگر مسئولیتی قابل تصور باشد، در درجه‌ی اول به عهده‌ی مرجع رسمی ساختمان است که مقام تصمیم‌گیر به شمار می‌آید. پژوهش حاضر با اتخاذ روش دکترینال حقوقی، ضمن تنویر بیان مقرره‌گذار در مصوبات راجع به مهندس ناظر، تفسیر مشخصی از حدود دقیق وظایف و مسئولیت‌های مهندس ناظر در اجرای وظایف نظارتی پدید آورده و جنبه‌های عمومی و به تبع مصون از مسئولیت اقدامات مهندس ناظر را برجسته کرده است.
کلیدواژه‌ها
مهندس ناظر
عملیات ساختمانی
مسئولیت مدنی
مقررات ملی ساختمان
اِعمال حاکمیت

موضوعات

عنوان مقاله English

The Scope of the Supervising Engineer's Responsibilities and Duties in the Construction Safety: A Study of the Iranian Legal System

نویسندگان English

Sepideh Shafiei 1
Mohammad Mansouri Boroujeni 2
1 M.A. Studen, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Public Law.Faculty of Administrative Sciences and Economics.University of Isfahan. Isfahan. Iran.
چکیده English

The current regulations and practice assign the supervising engineer the main responsibility for supervising all safety issues in the construction operations. However, this is based on a misunderstanding of the health and safety regulations of the construction worksites, which have been introduced in the last two editions of the National Construction Regulations. According to the doctrine of Iranian legal system, the supervising engineer's duty is mainly to monitor the safety in the structural issues. The supervising engineer lacks both the expertise and the authority to supervise safety issues related to labor relations, especially the behavior of workers. This task belongs to the labor inspectorate, as stated in Article 96 of the Labor Law. Moreover, the supervising engineer's only authority is to report to the official construction authority to stop construction operations. In doing so, the supervising engineer acts as a representative of the government, with the prescribed public power, and is immune from any compensation claims and liability, unless there is a specific law, which does not exist in this field. Furthermore, the engineer is a prosecuting authority in deciding to stop construction operations, and any possible responsibility lies primarily with the official authority of the construction, which is the decision-making authority. By using the doctrinal legal method, this research clarifies the legislator's intention about the position of the supervising engineer, and provides a precise interpretation of the scope and limits of the supervising engineer's duties and responsibilities in performing supervisory duties, and emphasizes the public and immune nature of the supervising engineer's actions.

کلیدواژه‌ها English

Supervising engineer
Construction operations
Civil liability
National Construction Regulations
Jure imperii
  1. Tanbakuzadeh, M. (2014). Study the Legal Liabilities of Supervising Engineers in Accidents at Construction Sites. Daneshnama Monthly. Autumn 2014, 235, p. 32.
  2. Shoja, M. (2013). Civil and Contractual Liability of The Supervising Engineer of the Building. Tehran: Marina.
  3. Baqeraniya-ye Hemmati, M. (2016). Civil Liability of the Supervising Engineer of the Building. Andishmandan Hoqouq Quarterly, p. 97-112.
  4. Reyhani, T. (2019). Basic Liabilities of the Supervising Engineer, Omran Va Project, 11. p. 51-68.

5.Azizi, Kh. (2019). Analysis of the Legal Dimensions of the Liability of the Supervising Engineer and Building Contractor. QanounYar, 14, p. 547-575.

  1. Shujaei Komaksofla, M. and Mohammadi, M. (2021). Types of Constructional Violations by Supervising Engineers. Maaref Oloum Eslami Va Oloum Ensani,7, p. 123-144.
  2. Zarbakhsh, H. (2005). Failure to Comply with Safety Regulations by Employers, Liability of Supervising Engineers, Existing Laws and Challenges. Specialized Civil Engineering and Earthquake Database in Farsi Language. Available at: https://www.vojoudi.com/nezam/article_03.htm. [Accessed: January 4, 1402.]
  3. Tabatabaei Mu’tamani, M. (2012). Administrative Law. Third Edition. Tehran: Samt.
  4. Taheri, A., & Rajab, M. (2014). The Effects of Presumption of Non-authority in Criminal Law in the light of Public Law Doctrines. Journal of Criminal Law and Criminology, 2(4), 69-96.

Scalia, A. (1983). The doctrine of standing as an essential element of the separation of powers. Suffolk UL Rev., 17, 881.

  1. Khomeini, R. (1990). Functions and Powers of the Valie Faqih, the Translation of the Topic of the Vilayah Faqih from "Kitab al-Bay’". Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance.
  2. Yazdanian, A. (2015). Steps in the design of government’s civil liability arising from Personal Act and Act of Other and Act of Objects in Iranian and Frach Law. Law Quarterly, 45(3), 505-523. doi: 10.22059/jlq.2015.55032
  3. Aqaei Touq, M. and Lotfi, H. (2022). Administrative Law (1). Tehran: Enteshar Corporation.
  4. Ghamami, M. (1998). Civil Liability of Government Regarding its Employees. Tehran: Dadgostar.
  5. Emami, M. and OstovarSangari, K. (2010) Administrative Law (Volume 2). Tehran: Mizan.
  6. Mouszadeh, R. (2007) Administrative Law 1 and 2 in general and Iran. Tehran: Mizan.
  7. Abolhamad, A. (2004) Administrative Law of Iran (Volume 2). Tehran: Tous, 1383.
  8. Salehi Mazandarani, M., & Bafahm, M. (2020). The Liability or Immunity of the State in face of Harmful Government Actions (New Review of Article 11 of the Civil Liability Law). Civil Law Knowledge, 9(2), 179-190. doi: 10.30473/clk.2022.58302.2929
  9. Hadavand, M. (2012) Comparative Administrative Law (Volume 1). Tehran: Samt.
  10. Zargoush, M. (2012) Administrative Law of Civil Liability of The Government and Civil Servants (Exclusive Rules). Tehran: Jangal.
  11. Iraqi, S. E. (2019). Labor Law. Tehran: Samt. Volume 2.
  12. Hashemi, S. M. (2017) Theoretical and Practical Issues of Labor Law. Tehran: Mizan.
  13. Rafiei, A. (2021). Labor Law. Second Edition. Tehran: Fekrsazan. Volume 1. Theoretical Foundations of Labor Law and the Legal System Governing Labor Contracts in Iran.
  14. OstovarSangari, K. (2018). Introduction to Labor Law. Tehran: Mizan Legal Foundation.
  15. Katoozian, N. (2006). Civil Law in The Current Legal Order. Tehran: Mizan Legal Foundation

  • تاریخ دریافت 22 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 27 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 20 تیر 1403