انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 Providing a Machine Learning Model for Delay Prediction to Improve the Performance of Construction Projects ارائه یک مدل یادگیری ماشین برای پیش‌بینی تأخیر به منظور بهبود عملکرد پروژه‌های عمرانی 244761 10.22065/jsce.2026.581967.3979 FA حمیدرضا شرفی دانشجوی کارشناسی ارشد ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال زهرا علی پور درویشی مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی محمدحسن خلیلیان کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت ایران Journal Article 2026 05 18 The construction industry faces the chronic challenge of project delays, and traditional methods cannot model the complex and nonlinear interactions of factors affecting delays, while machine learning as a data-driven approach can extract hidden patterns from historical data. This study aims to develop a machine learning model for predicting the continuous amount of delay (in days) in Iranian construction projects and identifying the most influential factors; the methodology includes collecting real data from 101 completed projects, implementing seven base algorithms and two ensemble methods, and evaluating performance using MAE, RMSE, and R² metrics. The findings indicate that the Support Vector Regression with linear kernel (SVR) was selected as the final model with an R² of 0.778 and a Mean Absolute Error of 10.4 days. The five variables "material/equipment supply delay", "decision-making speed", "project manager experience", "design revisions", and "payment delay" account for over 73% of the total importance. Three managerial variables comprise more than 42% of the importance, demonstrating that managerial actions have a greater impact on delays than purely technical factors. The proposed model can predict delays of new projects with a Mean Absolute Percentage Error of 12.8%. The final conclusion is that the SVR model, while maintaining simplicity and generalizability, provides practitioners with a practical tool for estimating future delay amounts and focusing on the most effective managerial factors; this data-driven approach can serve as a foundation for developing real-time prediction systems and improving financial discipline in construction projects. صنعت ساخت‌وساز با چالش مزمن تأخیر پروژه‌ها مواجه است و روش‌های سنتی قادر به مدل‌سازی تعاملات پیچیده و غیرخطی عوامل مؤثر بر تأخیر نمی‌باشند، در حالی که یادگیری ماشین به عنوان رویکردی داده‌محور می‌تواند الگوهای پنهان را از داده‌های تاریخی استخراج کند. هدف این پژوهش ارائه مدل یادگیری ماشین برای پیش‌بینی میزان پیوسته تأخیر (بر حسب روز) در پروژه‌های عمرانی ایران و شناسایی مهم‌ترین عوامل مؤثر بر آن است؛ روش پژوهش شامل گردآوری داده‌های واقعی ۱۰۱ پروژه تکمیل‌شده، پیاده‌سازی هفت الگوریتم پایه و دو روش ترکیبی، و ارزیابی با معیارهای MAE، RMSE و R² می‌باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد مدل رگرسیون بردار پشتیبان با کرنل خطی با ضریب تعیین ۰.۷۷۸ و میانگین خطای مطلق ۱۰.۴ روز به عنوان مدل نهایی انتخاب شد. پنج متغیر «تأخیر در تأمین مصالح»، «سرعت تصمیم‌گیری»، «تجربه مدیر پروژه»، «بازنگری‌های طراحی» و «تأخیر در پرداخت» بیش از ۷۳ درصد اهمیت کلی را به خود اختصاص دادند. سه متغیر مدیریتی بیش از ۴۲ درصد اهمیت را شامل می‌شوند که نشان می‌دهد اقدامات مدیریتی تأثیر بیشتری نسبت به عوامل فنی صرف بر تأخیر دارند. مدل پیشنهادی قادر است تأخیر پروژه‌های جدید را با میانگین خطای ۱۲.۸ درصد پیش‌بینی کند. نتیجه‌گیری نهایی اینکه مدل SVR با حفظ سادگی و قابلیت تعمیم‌پذیری، ابزاری عملی برای مدیران پروژه جهت برآورد میزان تأخیر آتی و تمرکز بر مؤثرترین عوامل مدیریتی فراهم می‌آورد؛ این رویکرد داده‌محور می‌تواند به عنوان پایه‌ای برای توسعه سیستم‌های پیش‌بینی بلادرنگ و بهبود انضباط مالی در پروژه‌های عمرانی مورد استفاده قرار گیرد.

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 Vibration control of tall RC chimneys under wind loads using tuned mass damper-inerter system (TMDI) کنترل ارتعاشات دودکش‏های بتن آرمه بلند در معرض باد با استفاده از میراگر جرمی تنظیم شونده متصل به اینرتر (TMDI) 244747 10.22065/jsce.2026.532077.3777 FA علی شایقی دانشجوی دکترای مهندسی سازه، دانشکده فنی ، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران هوشیار ایمانی کله سر دانشیار دانشکده مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0001-9052-5449 نهمت خدایی استادیار،دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خورموج، خورموج، ایران 0000-0003-2057-1567 Journal Article 2025 08 09 In this study, the effect of a tuned-mass-damper-inerter (TMDI) system on the reduction of wind-induced vibration of tall RC chimneys was studied. A chimney with a height of 160 m was modeled as a multi-degree-of-freedom cantilever beam. The wind-induced responses were computed using frequency domain analysis and random vibration theory. The mass damper was assumed to be connected to the top node of the structure. One terminal of the inerter was connected to the mass damper, and the other to a node at a lower height. The height ratio for the TMDI was defined as the ratio of vertical distance between the inerter’s terminals to the height of the structure. The effects of the height and inertance ratios on the vibration control performance of the TMDI were parametrically evaluated. The control action of the TMDI was compared with that of the traditional TMD. The results indicated that increasing the height and inertance ratios reduced the structural response. For instance, the TMDI with a mass ratio of 1%, a height ratio of 20%, and an inertance ratio of 40% had a control action equal to that of a TMD with a mass ratio of 5%. Furthermore, the inerter significantly reduced the vibration amplitude of the damper itself so that for the TMDI system with the mentioned specifications, the vibration amplitude of the damper was reduced by 85% compared to the conventional mass damper. در این تحقیق، تاثیر سیستم‎ میراگر جرمی تنظیم شونده متصل به اینرتر (TMDI) در کاهش ارتعاشات ناشی از باد دودکش‏های بتن آرمه بلند مورد مطالعه قرار گرفت. دودکشی به ارتفاع 160 متر ارائه شد و مدل سازه به صورت تیر کنسولی قائم چند درجه آزادی فرض شد. پاسخ سازه در برابر نیروهای باد، با تحلیل حوزه فرکانس و روش ارتعاشات تصادفی تعیین شد. موقعیت میراگر جرمی در گره فوقانی سازه در نظر گرفته شد و فرض گردید یکی از ترمینال‏های اینرتر به میراگر جرمی و دیگری به گرهی در موقعیت ارتفاعی پایین‏تر متصل است. پارامتر نسبت ارتفاعی به‎صورت نسبت فاصله ارتفاعی بین ترمینال‎های اینرتر به ارتفاع سازه تعریف شد. تاثیر نسبت ارتفاعی و نسبت اینرتنس در عملکرد کنترلی سیستم به صورت پارامتری بررسی شد و کارآیی سیستم TMDI با میراگر جرمی سنتی مقایسه شد. نتایج نشان داد که با افزایش مقدار نسبت‎های ارتفاعی و اینرتنس، قابلیت کنترل ارتعاشات سازه افزایش می‏یابد. برای مثال، سیستم TMDI با نسبت جرمی یک درصد، به‏ازای نسبت ارتفاعی 20 درصد و نسبت اینرتنس 40 درصد، دارای عملکرد کنترلی معادل با میراگر جرمی سنتی با نسبت جرمی پنج درصد بود. همچنین، استفاده از اینرتر به‏طور قابل ملاحظه‎ای دامنه ارتعاش خود میراگر را کاهش داد، به نحوی که برای TMDI با مشخصات ذکر شده، دامنه ارتعاش میراگر در مقایسه با میراگر جرمی معمولی، 85 درصد کاهش داشت.

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 The size effect of polypropylene fiber on the mechanical properties of ternary blend geopolymer concrete containing blast furnace slag and fly ash under high temperature اثر اندازه الیاف پلی‌پروپیلن بر خواص مکانیکی بتن ژئوپلیمری دو جزئی حاوی سرباره کوره آهن گدازی و خاکستربادی تحت حرارت بالا 244426 10.22065/jsce.2026.376459.2993 FA روح الله جعفری دانشجو دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک ، اراک، ایران رضا مستوری استادیار، دانشکده فنی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک ، اراک، ایران 0000-0003-0870-040X شاهین دبیریان استادیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-4120-3640 Journal Article 2023 02 07 The limitations of raw materials in the production of Portland cement concrete for construction processes, the emission of greenhouse gases due to production and the high cost of using alternative materials and products have turned it into an attractive challenge for engineers and researchers. Therefore, geopolymer concrete containing fibers as an environmentally friendly mixture and a structure by replacing aluminosilicate pozzolans instead of cement has been a significant effort to replace Portland cement concrete. In this research, a stable mixture with structural characteristics containing polypropylene fibers has been designed and produced. The mixtures developed with changes in the size of polypropylene fibers in three lengths of 6, 12 and 18 in different percentage ratios of alkaline solution to pozzolan were produced and subjected to mechanical and thermal evaluation. The use of fibers with a length of 12 mm has the most optimal size in terms of resistance in the construction of geopolymer concrete, and the compressive strength of this sample is 4.9 and 19.7 percent, respectively, compared to the samples made with 6- and 18-mm fibers. The age has increased by 28 days. It shows an increase in the ratio of alkaline solution to pozzolan from 0.4 to 0.425 for geopolymer samples. Also, in samples with solution to pozzolan ratio equal to 0.4, the highest drop at 700 degrees Celsius was related to samples containing 18 mm fibers and then 12 mm, and GC samples with fibers containing 6 mm has less drop. In addition, the mixing designs obtained along with the mechanical properties under elevated temperature at the age of 28 days were modeled using artificial neural network and multiple linear regression models. The model based on artificial neural network has shown an acceptable performance in predicting the mechanical properties of ternary blend fiber reinforced geopolymer concrete. محدودیت‌های مواد اولیه در تولید بتن سیمانی پرتلند جهت فرایندهای ساخت و ساز، نشر گازهای گلخانه ای ناشی از تولید و هزینه بالا استفاده از مصالح و فراورده‌های جایگزین به چالشی جذاب برای مهندسین و پژوهشگران تبدیل نموده است. از این رو، بتن ژئوپلیمر حاوی الیاف به عنوان مخلوطی سازگار با محیط زیست و سازه ای با جایگزینی پوزولان‌های آلومیناسیلیکاتی به جای سیمان تلاشی قابل توجه در جایگزینی بتن سیمانی پرتلند بوده است. در این پژوهش، مخلوطی پایدار و با ویژگی‌های سازه ای محتوی الیاف پلی پروپیلن طراحی و تولید شده است. مخلوط‌های توسعه داده شده با تغییرات در اندازه الیاف پلی پروپیلن در سه طول 6،12 و 18 در نسبت‌های مختلف درصد محلول قلیایی به پوزولان مصرفی تولید و مورد ارزیابی مکانیکی و حرارتی قرار گرفت. استفاده از الیاف با طول 12 میلیمتر بهینه‌ترین اندازه از نظر مقاومتی در ساخت بتن ژئوپلیمری را دارا بوده است و مقاومت فشاری این نمونه نسبت به نمونه‌های ساخته شده با الیاف 6 و 18 میلیمتر به ترتیب 9/4 و 7/19درصد برای سن 28 روز افزایش داشته است. افزایش نسبت محلول قلیایی به پوزولان از 4/0 تا 425/0 برای نمونه‌های ژئوپلیمر نشان می‌دهد. همچنین در نمونه‌های با نسبت محلول به پوزولان برابر 4/0، بیشترین افت در دمای 700 درجه‌سانتی‌گراد مربوط به نمونه‌های حاوی الیاف 18 میلی متر و سپس 12 میلی متر بوده است و نمونه‌های GC با الیاف حاوی 6 میلی متر دارای افت کمتری بوده است. در ادامه این مطالعه، طرح‌های اختلاط بدست آمده به همراه خواص مکانیکی تحت حرارت نمونه‌ها در سن 28روز با استفاده از مدل‌های یادگیری ماشین شبکه عصبی مصنوعی و رگرسیون چندگانه خطی مدلسازی شد. مدل مبتنی بر شبکه عصبی مصنوعی دارای عملکرد قابل‌قبولی در پیش‌بینی خواص مکانیکی بتن ژئوپلیمری الیافی دو جزئی از خود نشان داده است.

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 Retrofitting of Oil Storage Tanks with Single Deck Floating Roof by Guide Poles under Earthquake Induced Excitation and Sloshing Retrofitting of Oil Storage Tanks with Single Deck Floating Roof by Guide Poles under Earthquake Induced Excitation and Sloshing 244425 10.22065/jsce.2026.578861.3944 FA سپند شبدیز کارشناس ارشد، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران نعمت حسنی دانشیار ، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران، ایران محمد صافی دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0002-7094-1813 Journal Article 2026 04 12 Tanks with floating roofs are mainly used to store oil or oil products. The tank roof vibrates, and inside fluid is sloshed due to earthquake-induced excitation. Large movement causes the roof to hit the tank body, and in some cases, it will lead to tank damage and possible fire. Controlling the floating roof and reducing its movements will prevent post-quake fire. Seismic retrofitting has been studied in order to prevent severe movements of the roofs through analyzing the location of guide poles in the tanks. In this paper, the time histories of 15 earthquakes with different PGAs up to 3 times the gravity acceleration have been applied to the tank models with a single-deck floating roof, considering fluid height in 3 levels. Seismic retrofits were performed on the arrangement of guide poles and their locations that were applied in 4 different states on the models, and a total of 180 cases were analyzed, including all earthquakes, fluid levels, and different arrangements of guide poles. The analyses show that the conducted retrofits had a positive effect on the tank, reducing the movements of the floating roof. These changes in the floating roof displacement in the vertical direction (sloshing) were different, based on the number of elements, like guide poles, which were fully evaluated. Tanks with floating roofs are mainly used to store oil or oil products. The tank roof vibrates, and inside fluid is sloshed due to earthquake-induced excitation. Large movement causes the roof to hit the tank body, and in some cases, it will lead to tank damage and possible fire. Controlling the floating roof and reducing its movements will prevent post-quake fire. Seismic retrofitting has been studied in order to prevent severe movements of the roofs through analyzing the location of guide poles in the tanks. In this paper, the time histories of 15 earthquakes with different PGAs up to 3 times the gravity acceleration have been applied to the tank models with a single-deck floating roof, considering fluid height in 3 levels. Seismic retrofits were performed on the arrangement of guide poles and their locations that were applied in 4 different states on the models, and a total of 180 cases were analyzed, including all earthquakes, fluid levels, and different arrangements of guide poles. The analyses show that the conducted retrofits had a positive effect on the tank, reducing the movements of the floating roof. These changes in the floating roof displacement in the vertical direction (sloshing) were different, based on the number of elements, like guide poles, which were fully evaluated.

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 Experimental and Numerical Investigation of the Seismic Performance of Steel Connections Equipped with a Replaceable Yielding Damper بررسی آزمایشگاهی و عددی عملکرد لرزه‌ای اتصالات فولادی مجهز به میراگر تسلیمی قابل‌تعویض 244424 10.22065/jsce.2026.579214.3952 FA علی هادی دانشجوی دکتری، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی عمران، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران مهرزاد تحملی رودسری دانشیار، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی عمران، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران محمدرضا قطب استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی عمران، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران 0000-0001-9449-2955 بهرخ حسینی هاشمی دانشیار، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران Journal Article 2026 04 20 Yielding dampers, as energy dissipation devices, can be installed within structural connections to dissipate a significant portion of the seismic input energy, thereby reducing the forces transmitted to the primary structural members. In this study, a new beam-to-column connection is proposed in which a replaceable yielding damper is employed. In the first stage, the experimental behavior of three connections equipped with O‑, U‑, and S‑shaped dampers was investigated. From the experimental hysteresis responses, seismic performance indices including maximum moment, elastic stiffness, ductility, cumulative absorbed energy, and equivalent damping ratio were extracted. Considering the superior performance of the connection equipped with the U‑shaped damper in the experiments, the numerical part of the study focused on this damper configuration. Accordingly, the effects of variations in the bend radius and thickness of the U‑shaped damper on the seismic characteristics of the connection were examined. In this phase, 16 numerical models were developed, incorporating four different values for the damper thickness and bend radius. Finally, the effect of changing the beam section on the results was also investigated, assuming that the distance between the damper and the rotational pin remained constant. Experimental results indicated that the U‑shaped damper, due to its specific geometry, provided the highest ductility and energy dissipation capacity among the tested specimens. In contrast, although the S‑shaped damper exhibited higher initial strength, its energy dissipation capacity was lower due to premature failure. Numerical analysis results further showed that increasing the damper thickness and reducing the bend radius led to increases in connection stiffness, ultimate moment, and cumulative energy dissipation, following a nonlinear trend. Moreover, the investigation of beam section variation indicated that, as long as the distance between the damper and the rotational pin remains constant, changing the beam section does not significantly affect the results. میراگرهای تسلیمی به‌عنوان اجزای اتلاف انرژی می‌توانند با قرارگیری در اتصالات سازه‌ای، بخش قابل‌توجهی از انرژی ورودی ناشی از زلزله را مستهلک کرده و در نتیجه میزان نیروی منتقل‌شده به اجزای اصلی سازه را کاهش دهند. در این تحقیق، طرحی جدید برای اتصال تیر به ستون ارائه شده است که در آن از یک میراگر تسلیمی قابل‌تعویض استفاده می‌شود. در گام نخست، رفتار آزمایشگاهی سه اتصال مجهز به میراگرهای با شکل‌های O، U و S مورد بررسی قرار گرفت. از نتایج هیسترزیس آزمایشگاهی، شاخص‌های لرزه‌ای شامل لنگر بیشینه، سختی الاستیک، میزان شکل‌پذیری، انرژی جذب‌شده تجمعی و نسبت میرایی معادل استخراج شد. با توجه به عملکرد مطلوب‌تر اتصال مجهز به میراگر Uشکل در آزمایش‌ها، بخش عددی پژوهش بر همین نوع میراگر متمرکز شد. به این ترتیب تأثیر تغییر شعاع خم و ضخامت میراگر Uشکل بر ویژگی‌های لرزه‌ای اتصال مورد بررسی قرار گرفت. در این بخش، 16 مدل عددی در نظر گرفته شد که شامل چهار مقدار متفاوت برای ضخامت و شعاع خم میراگر بودند. در نهایت، تأثیر تغییر مقطع تیر بر نتایج نیز بررسی شد، با این فرض که فاصله میراگر تا پین دوران ثابت باقی بماند. نتایج تجربی نشان دادند که میراگر Uشکل به دلیل هندسه خاص خود، بیشترین شکل‌پذیری و ظرفیت جذب انرژی را در میان نمونه‌ها ارائه می‌دهد. در مقابل، هرچند میراگر Sشکل دارای مقاومت اولیه بیشتری بود، اما به دلیل وقوع شکست زودرس، توان کمتری در جذب انرژی از خود نشان داد. نتایج تحلیل‌های عددی نیز نشان داد که با افزایش ضخامت و کاهش شعاع خم میراگر، مقادیر سختی اتصال، لنگر نهایی و انرژی تجمعی افزایش یافته و این تغییرات روندی غیرخطی دارند. همچنین بررسی اثر تغییر مقطع تیر نشان داد که تا زمانی که فاصله میراگر تا پین دوران ثابت باقی بماند، تغییر مقطع تیر تأثیر قابل‌توجهی بر نتایج نخواهد داشت.

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 Reducing vibrations of tall buildings against wind loads using self-control ability and inerter system کاهش ارتعاشات ساختمان‏های بلند در برابر باد با استفاده از قابلیت خودکنترلی و سیستم اینرتر 244746 10.22065/jsce.2026.552236.3839 FA علی شایقی دانشجوی دکتری سازه، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران هوشیار ایمانی کله سر دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0001-9052-5449 نهمت خدایی استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خورموج، خورموج، ایران 0000-0003-2057-1567 Journal Article 2025 10 09 In this research, the combination of self-control ideas and inter are used to reduce wind-induced vibrations in tall buildings. The self-control idea was implemented by isolating a part of the main structure in its upper part as a dynamic vibration absorber (DVA), and the inerter device was installed between the DVA and the main structure. An example of a tall building is presented and its response was determined using a multi-degrees-of-freedom (MDOF) model with the random vibration method. The response of the uncontrolled state and three controlled conditions including the structure equipped with tuned mass damper (TMD) and the structure with substructure with and without inerter was determined. For the uncontrolled structure, the crosswind acceleration exceeded the occupant comfort level. The TMD played an effective role in reducing the structural vibrations. The acceleration reduction for a mass ratio of 1% was 48%. However, TMD’s use requires adding additional mass to the structure and allocating a valuable part of the building to accommodate the damper and its vibration amplitude. For the self-control system, in the case without inerter, the system performance was a function of the mass ratio of the substructure. For instance, the acceleration reduction for th mass ratio 6%, was 52%. By adding inerter, the vibration amplitude of the structure and substructure was further reduced and the system performance was improved. For example, the acceleration for the substructure with a mass ratio of 6% and the inerter with height and inertance ratios of 10 and 30% reduced by 56%. The proposed system, which simultaneously benefits from the advantages of the self-control system and the inertia device, and has not limitations of TMD, is capable of optimally controlling the vibrations of the structure and meeting the occupants comfort criteria. در این تحقیق، از ترکیب ایده خودکنترلی و دستگاه اینرتر برای کاهش ارتعاشات ناشی از باد در سازه‏های بلند استفاده شد. برای ایده خودکنترلی، بخشی از سازه اصلی در قسمت فوقانی از آن جدا شده و به عنوان جاذب ارتعاش دینامیکی فرض شد. دستگاه اینرتر بین جاذب ارتعاش و سازه اصلی وصل گردید. هدف کنترل به نحوی تعریف شد که ارتعاش سازه اصلی و زیرسازه، به‏طور همزمان کاهش یابد. مثالی از ساختمان بلند ارائه شد و پاسخ آن با مدل چند درجه آزادی و روش ارتعاشات تصادفی تعیین گردید. پاسخ سازه در چهار حالت کنترل نشده، کنترل شده با میراگر جرمی تنظیم شونده (TMD) و سازه دارای زیرسازه با و بدون اینرتر، تعیین شد. برای سازه کنترل نشده، شتاب عرضی سازه بیش از حد آسایش ساکنین بود. استفاده از TMD نقش موثری در کاهش ارتعاشات سازه داشت. مقدار کاهش شتاب برای TMD با نسبت جرمی 1%، 48 درصد بود. با این حال، استفاده از TMD، مستلزم افزودن جرم اضافی به سازه و اشغال بخش مهمی از فضای ساختمان برای جادادن به TMD و دامنه ارتعاشی آن است. برای سیستم خودکنترلی در حالت بدون اینرتر، عملکرد سیستم تابع نسبت جرمی زیرسازه بود. برای زیرسازه با نسبت جرمی 6 درصد، شتاب سازه 52 درصد کاهش یافت. با اضافه شدن اینرتر به سیستم خودکنترلی، دامنه ارتعاشی سازه و زیرسازه کاهش بیشتری داشت و عملکرد سیستم ارتقاء یافت. برای مثال، برای زیرسازه با نسبت جرمی 6 درصد و اینرتر با نسبت‏ ارتفاعی 10 و اینرتنس 30 درصد، شتاب سازه 56 درصد کاهش داشت. روش پیشنهادی که همزمان از مزیت‎های سیستم خودکنترلی و دستگاه اینرتر بهره می‎برد، محدودیت‎های TMD را نداشته و قادر به کنترل مطلوب ارتعاشات سازه و تامین معیارهای آسایش ساکنین است.

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 Evaluation of the effect of employing steel fibers in concrete on seismic ductility of exterior beam-column joints at ambient temperature and after fire exposure ارزیابی تأثیر کاربرد الیاف فولادی در بتن مصرفی بر رفتار شکل پذیری لرزه ای اتصال خارجی بتن مسلح در دمای محیط و پس از اثر حرارت‌های آتش سوزی 244439 10.22065/jsce.2026.572836.3910 FA علیرضا حاجی شعبانیان دانشجوی دکتری، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران رمضانعلی ایزدی فرد دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران Journal Article 2026 02 02 This research aims to investigate the effects of employing steel fibers in exterior reinforced concrete (RC) beam-column joints (BCJs) and evaluate the variations of seismic ductility behavior at ambient temperature and after fire exposure. For this purpose, six scaled RC BCJs were fabricated with the same dimensional properties and with three different values of stirrup ratio () at the joint core. For each value of stirrup ratio, two similar BCJs were considered for the lateral cyclic loading at ambient temperature and after exposure to a 600℃ heating regime. The evaluation of variations was conducted relative to two control BCJs by employing steel fibers (SFs) by 1% volume fraction (VF)in consumed concrete, as well as by applying two different reduction rates to the initial value of =0.0063 (for two control BCJs without fibers). Such changes improved ductility and energy dissipation significantly at ambient temperature, but resulted in a relatively different trend of variations for the post-fire performance. In this regard, the employment of SFs along with the reduction in the initial stirrup ratio by 42.9% and 60% was accompanied by remarkable enhancements in ductility ratio (DR) by 57.39% and 26.32%, as well as by smaller increments of 14.16% and 10.73% after fire exposure, respectively. The cumulative energy dissipation (CED) variations also indicated that employing SFs simultaneously with the mentioned changes in the stirrup ratio was accompanied by increments of 28.94% and 3.75%, respectively, at ambient temperature, while the variations were found as a 2.50% increase in DR and a 10.86% decrease in the CED after fire exposure. در مطالعة حاضر نتایج بررسی‌های تجربی در خصوص تأثیر کاربرد الیاف فولادی در اتصال خارجی بتن مسلح مورد بحث قرار گرفته است و تغییرات شکل‌پذیری لرزه‌ای در دمای محیط و پس از تجربة اثر آتش‌سوزی ارزیابی شده است. بدین منظور، شش نمونة اتصال مقیاس شده با خصوصیات ابعادی مشابه و به ازای سه مقدار متفاوت از نسبت خاموت‌های چشمة اتصال () ساخته شد. به ازای هر نسبت مشخص ، دو اتصال کاملاً مشابه در نظر گرفته شد که یکی در دمای محیط و دیگری پس از تجربة رژیم حرارتی با دمای هدف ۶۰۰ درجة سانتی‌گراد تحت بار‌گذاری چرخه‌ای قرار گرفت. تغییرات اعمال شده نسبت به دو نمونة کنترلی بصورت افزودن الیاف فولادی بمیزان ۱٪ حجمی در ترکیب بتن همراه با اعمال دو میزان کاهش متفاوت بر روی نسبت پایة ۰۰۶۳/۰=ρ (نسبت خاموت‌ها در دو نمونة کنترلی فاقد الیاف) صورت پذیرفت. چنین تغییراتی موجب ایجاد ارتقاء قابل ملاحظه در ظرفیت استهلاک انرژی و شکل‌پذیری در دمای محیط ‌گردید، اما روند نسبتاً متفاوتی را در عملکرد پسا-آتش اتصال رقم زد. در این خصوص، کاربرد الیاف مذکور همراه با کاهش نسبت اولیة خاموت‌ها بمیزان۹/۴۲٪ و۰/۶۰٪، بترتیب با افزایش ضریب شکل‌پذیری بمیزان ۳۹/۵۷ ٪و ۳۲/۲۶٪ در شرایط دمای محیط و همچنین با مقادیر افزایش کمتر ۱۶/۱۴٪ و ۷۳/۱۰٪ پس از اثر آتش‌سوزی همراه شد. تغییرات استهلاک انرژی تجمعی نیز نشان داد که کاربرد الیاف فولادی همزمان با تغییرات مذکور در نسبت خاموت‌ها با افزایش ظرفیت استهلاک انرژی بترتیب بمیزان ۹۴/۲۸٪ و ۷۵/۳٪ در شرایط دمای محیط همراه بوده، در حالیکه پس از حرارت، تغییرات بترتیب بصورت۵۰/۲٪ افزایش و ۸۶/۱۰٪ کاهش صورت پذیرفت. بدین ترتیب، نتایج نشانگر اهمیت انتخاب نسبت مناسب برای خاموت‌های اتصال بمنظور اثربخشی مثبت در هر دو شرایط دمایی محیط و پس از اثر آتش سوزی می‌باشد.

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 An Investigation for the Requirements for Implementing Lean Management Methods in Construction Projects in Iran: Identifying Obstacles and Proposing Solutions An Investigation for the Requirements for Implementing Lean Management Methods in Construction Projects in Iran: Identifying Obstacles and Proposing Solutions 244762 10.22065/jsce.2026.578544.3932 FA سید علی رضوی طباطبائی استادیار، دانشکده‌ فنی مهندسی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران 0000-0002-8061-6213 سمیرا مرسلی کارشناس ارشد، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران محمد مهدی فرشچیان مربی، دانشکده‌ فنی مهندسی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران Journal Article 2026 03 04 Given the demand for housing, the construction industry is one of the largest industries in any country. Furthermore, the construction industry is one of the most important sectors of a country's economy and, due to its connection with other industries, plays an undeniable role in the economy. Although this industry attracts attention economically, its productivity growth is significantly lower compared to other industries such as manufacturing. In the construction industry, numerous challenges exist, such as material wastage, delays in project delivery, and cost overruns beyond the allocated budget, compared to other industries. Therefore, these challenges must be minimized by adopting modern management methods. Lean management, also known as the Toyota Production System, has proven its success in the manufacturing sector and was later applied by experts in the construction industry. However, this management approach is still not adequately utilized in Iran. This study examines the methods of implementing lean management and then identifies the obstacles to its adoption in Iran’s construction industry through a review of articles and interviews with experts. These obstacles are then ranked through the distribution of a questionnaire. The lack of familiarity and comprehensive understanding of lean management, and the lack of awareness about the benefits and profits derived from its application, were identified as the main obstacles. By promoting the use of lean management system, and documenting the findings from its implementation, the impact of these obstacles can be reduced. Given the demand for housing, the construction industry is one of the largest industries in any country. Furthermore, the construction industry is one of the most important sectors of a country's economy and, due to its connection with other industries, plays an undeniable role in the economy. Although this industry attracts attention economically, its productivity growth is significantly lower compared to other industries such as manufacturing. In the construction industry, numerous challenges exist, such as material wastage, delays in project delivery, and cost overruns beyond the allocated budget, compared to other industries. Therefore, these challenges must be minimized by adopting modern management methods. Lean management, also known as the Toyota Production System, has proven its success in the manufacturing sector and was later applied by experts in the construction industry. However, this management approach is still not adequately utilized in Iran. This study examines the methods of implementing lean management and then identifies the obstacles to its adoption in Iran’s construction industry through a review of articles and interviews with experts. These obstacles are then ranked through the distribution of a questionnaire. The lack of familiarity and comprehensive understanding of lean management, and the lack of awareness about the benefits and profits derived from its application, were identified as the main obstacles. By promoting the use of lean management system, and documenting the findings from its implementation, the impact of these obstacles can be reduced.

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 Modeling and Prediction of Compressive Strength of Geopolymer Mortar Containing Taftan Pozzolan Using Taguchi Method and GEP Algorithm مدل‌سازی و پیش‌بینی مقاومت فشاری ملات ژئوپلیمری حاوی پوزولان تفتان با روش تاگوچی و الگوریتم GEP 244394 10.22065/jsce.2026.554755.3849 FA رامتین محروم شهرکی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، دانشگده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران حامد قوهانی عرب دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشگده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران 0000-0001-9808-4596 محمود میری استاد، گروه مهندسی عمران، دانشگده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران 0000-0001-5009-9887 آرش نادری استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران Journal Article 2025 10 24 Geopolymer mortars have attracted considerable attention as sustainable and environmentally friendly alternatives to ordinary Portland cement due to their lower greenhouse gas emissions and the use of natural aluminosilicate resources. However, developing simple, reliable and practical models for predicting their compressive strength remains an important challenge in materials engineering. In this study, a combined approach based on the Taguchi design of experiments and Gene Expression Programming was used to develop a predictive relationship for the compressive strength of geopolymer mortar containing Taftan pozzolan. The Taguchi method was applied to optimize the experimental design and reduce the number of required laboratory tests, while Gene Expression Programming was used to establish a nonlinear relationship between the main parameters and compressive strength. Three key variables including the water-to-solid ratio, silica-to-sodium ratio and cement replacement percentage were considered at four different levels. Based on the Taguchi orthogonal array, sixteen mix designs were prepared and tested for compressive strength at 28 days. The results indicated that the water-to-solid ratio had the greatest influence on compressive strength. The developed model showed good predictive capability, with correlation coefficient 0.97, Nash–Sutcliffe efficiency 0.93, mean absolute percentage error 11.48 percent and root mean square error 3.90, demonstrating reliable prediction accuracy. ملات‌های ژئوپلیمری به‌ عنوان مصالحی پایدار و دوستدار محیط ‌زیست، به‌ دلیل کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و استفاده از منابع آلومینوسیلیکاتی جایگزین، گزینه‌ای مناسب برای جایگزینی سیمان پرتلند در صنعت ساخت‌ و ساز محسوب می‌شوند. با وجود مطالعات گسترده در زمینه بهبود عملکرد مکانیکی این مصالح، پیش‌بینی دقیق مقاومت فشاری با استفاده از روابط ساده و قابل‌اعتماد همچنان یک چالش اساسی است. در این پژوهش، به‌منظور ارائه رابطه‌ای ساده برای پیش‌بینی مقاومت فشاری ملات ژئوپلیمری حاوی پوزولان تفتان، از ترکیب روش طراحی آزمایش تاگوچی، به عنوان بهینه‌ساز تعداد آزمایشات مورد نیاز و الگوریتم برنامه‌ریزی بیان ژنی، به عنوان یک روش تکاملی مبتنی بر یادگیری نمادین برای مدل‌سازی رابطه‌ای غیرخطی بین پارامترها و مقاومت فشاری، استفاده شد. سه پارامتر کلیدی شامل نسبت آب به مواد جامد، نسبت سیلیس به سدیم و درصد جایگزینی سیمان در چهار سطح مختلف بررسی گردید. بر اساس آرایه متعامد تاگوچی، شانزده طرح اختلاط تهیه و مقاومت فشاری نمونه‌ها در سن ۲۸ روز اندازه‌گیری شد. سپس با استفاده از الگوریتم برنامه‌ریزی بیان ژنی، مدل ریاضی برای پیش‌بینی مقاومت فشاری توسعه یافت. نتایج نشان داد نسبت آب به مواد جامد بیشترین تأثیر را بر مقاومت فشاری دارد. جهت ارزیابی دقت مدل پیشنهادی، معیارهای ضریب همبستگی، ضریب نش، میانگین درصد خطا و ریشه میانگین مربعات خطا محاسبه شدند که مقادیر بدست آمده برای آ‌‌ن‌ها به ترتیب برابر است با: 97/0، 93/0، 48/11% و 90/3. براساس این مقادیر مدل ارائه‌شده دقت بالایی در پیش‌بینی مقاومت فشاری داشته و می‌تواند در بهینه‌سازی طرح اختلاط ملات‌های ژئوپلیمری مورد استفاده قرار گیرد.

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 Experimental Investigation on Bond Capacity of Concrete to CFRP Strips in NSM Technique بررسی آزمایشگاهی ظرفیت چسبندگی بتن با تسمه CFRP به روش NSM 244764 10.22065/jsce.2026.529156.3756 FA امیر آذرپور دکتری، دانشکده مهندسی عمران ، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران 0009-0008-4339-7972 کورش نصراله زاده دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران 0000-0001-5247-7650 فراز نجفی دانشجوی دکتری، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی عمران ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ارومیه. ایران 0009-0000-4473-6368 سجاد جوانمرد کارشناس ارشد، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی عمران ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ارومیه. ایران 0009-0005-1104-8362 Journal Article 2025 07 02 One of the crucial factors for optimal performance of FRP (Fiber-Reinforced Polymer) composites in shear and flexural strengthening is the consideration of FRP-concrete bond. The short length of shear reinforcements often makes it difficult to achieve the necessary bond length for surface adhesion. Therefore, methods like Near-Surface Mounted (NSM), which involve embedding FRP bars or strips into grooves near the concrete surface, are employed for this type of strengthening. Determining the required anchorage length for the NSM method necessitates not only experimental studies but also numerical investigations to expand the results. The current experimental research aims to investigate the effect of NSM bond length. For this purpose, twelve concrete block samples (150 x 150 x 300 mm) were subjected to pullout tests. The parameters examined in these tests include the distance of the FRP from the edge, the bond length, and the dimensions of the strip. Additionally, some samples featured a portion of the FRP bonded to the concrete as a fillet outside the groove to compensate for shallow penetration depth. The results from these "fillet" samples were analyzed separately and then compared with the other samples. During these experiments, two failure modes were observed: concrete failure and FRP slip. The results indicated that in the samples constructed with a fillet, the fillet significantly contributed to load bearing capacity. Under identical conditions, the fillet configuration demonstrated the ability to withstand 50% of the load compared to the fully embedded (NSM) condition. یکی از عوامل مؤثر در عملکرد مطلوب پلیمرهای تقویت ‌شده با الیاف FRP در تقویت برشی و خمشی، ملاحظات مربوط به چسبندگی FRP و بتن می‌باشد. طول کم تقویت‌های برشی، تامین طول لازم برای چسبندگی سطحی را با مشکل روبرو می‌سازد لذا روش کاشت میلگردها یا تسمه‌های FRP در شیارهای نزدیک به سطح بتن یا روش NSM برای این نوع تقویت به کار گرفته می‌شود. تعیین طول مهاری لازم برای روش NSM نه تنها نیاز به مطالعات آزمایشگاهی دارد بلکه برای توسعه نتایج نیاز به مطالعات عددی نیز دارد. تحقیق حاضر که به صورت آزمایشگاهی می باشد، به منظور بررسی تأثیر طول چسبندگی NSM، دوازده نمونه بلوک بتنی با ابعاد mm150×150×300 تحت آزمایش Pullout قرار گرفته است. پارامترهایی که در این آزمایش مورد بررسی قرارگرفته‌اند عبارت‌اند از فاصله قرارگیری FRP از لبه، طول چسبندگی، ابعاد تسمه و همچنین در نمونه‎هایی هم برای جبران عمق نفوذ کم مقداری از FRP بیرون از شیار به ‌صورت ماهیچه به بتن چسبانده شده و نتایج حاصل به ‌طور جداگانه مورد بررسی قرار گرفته‌ و سپس با یکدیگر مقایسه شدند. در این آزمایش‌ها دو مود خرابی یعنی شکست بتن و لغزش FRP مشاهده ‌شده است. با توجه به نتایج در نمونه هایی که به صورت ماهیچه ساخت شده اند، قابلیت تحمل بار توسط ماهیچه مشاهده شده است که در شرایط یکسان، حالت ماهیچه توانایی تحمل 50% بار نسبت به حالت کاملا مدفون را دارد.

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 09 2026 11 22 Seismic Safety Assessment of Reinforced Concrete Moment Frames under Sequential Earthquakes Using Artificial Ground Motions and Development of a Neural Network–Based Predictive Model ارزیابی ایمنی لرزه‌ای قاب‌های بتن‌آرمه تحت زلزله‌های متوالی با اعمال شتابنگاشت‌های مصنوعی و توسعه مدل پیش‌بینی مبتنی بر شبکه عصبی 244763 10.22065/jsce.2026.579302.3953 FA علی بیگلری دانشجوی دکتری، گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران سعید تاریوردیلو استاد، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران چنگیز غیرتمند استادیار، گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2026 05 03 This study evaluates the seismic safety of intermediate reinforced concrete moment frames subjected to single and sequential earthquakes, with emphasis on the application of both real and synthetic ground motions, as well as the development of a predictive model based on artificial neural networks (ANN). In the first step, 64 buildings were designed and modeled using ETABS. The trained ANN model predicted preliminary design parameters with reasonable accuracy, and comparative results using linear regression also demonstrated acceptable performance. In the second step, three frames of 3, 6, and 11 stories were subjected to 10 ground motion records and analyzed using incremental dynamic analysis (IDA) and nonlinear static pushover analysis. Synthetic ground motions compatible with the design spectrum were generated and compared with real records. The results indicated that synthetic records, due to their spectral compatibility, yield lower response dispersion and more stable mean behavior, whereas real records, owing to their specific frequency content and near-fault pulses, reduce the median collapse capacity by 15–20%. Seismic performance indices including collapse capacity, fragility curves, and behavior factor were calculated. The collapse capacity of the frames decreased due to damage accumulation from the first shock, and the mean behavior factor in sequential scenarios showed a 12% reduction. An optimal ANN model with two hidden layers comprising 9 and 10 neurons was designed and trained, capable of predicting the behavior factor under the most critical sequential earthquake scenarios with an average error of less than 6%. Overall, this study highlights the pivotal role of neural networks in seismic safety assessment and underscores the necessity of incorporating sequential earthquake effects in seismically active regions such as Iran. این مطالعه به ارزیابی ایمنی لرزه‌ای قاب‌های خمشی متوسط بتن‌آرمه تحت زلزله‌های منفرد و متوالی با تأکید بر کاربرد شتابنگاشت‌های واقعی، مصنوعی و توسعه مدل پیش‌بینی مبتنی بر شبکه عصبی مصنوعی می‌پردازد. در گام نخست، ۶۴ ساختمان با ETABS طراحی و مدل‌سازی شدند. مدل ANN آموزش‌دیده، پارامترهای طراحی اولیه را با دقت مناسبی پیش‌بینی کرد و نتایج با رگرسیون خطی نیز عملکرد قابل قبولی نشان داد. در گام دوم، سه قاب ۳، ۶ و ۱۱ طبقه تحت ۱۰ شتابنگاشت با تحلیل‌های IDA و پوش‌آور بررسی شدند. شتابنگاشت‌های مصنوعی سازگار با طیف طرح استاندارد تولید و با رکوردهای واقعی مقایسه گردید. نتایج نشان داد رکوردهای مصنوعی به دلیل سازگاری طیفی، پراکندگی پاسخ کمتر و رفتار میانگین پایدارتری دارند، در حالی که رکوردهای واقعی به دلیل محتوای فرکانسی خاص، میانه ظرفیت فروریزش را ۱۵-۲۰٪ کاهش می‌دهند. شاخص‌هایی چون ظرفیت فروریزش، منحنی‌های شکنندگی و ضریب رفتار محاسبه شدند. ظرفیت فروریزش قاب‌ها به دلیل خرابی ناشی از لرزه نخست کاهش یافته و میانگین ضریب رفتار در سناریوهای متوالی ۱۲٪ افت نشان داد. مدل پیش‌بینی ANN با دو لایه مخفی (۹ و ۱۰ گره) طراحی و آموزش داده شد که ضریب رفتار را تحت بحرانی‌ترین سناریوهای متوالی با خطای کمتر از ۶٪ پیش‌بینی می‌کند. به طور کلی این پژوهش نقش شبکه‌های عصبی را به عنوان یک نقش تعیین‌کننده در ارزیابی ایمنی لرزه‌ای آشکار ساخته و بر ضرورت اثر توالی لرزه‌ای در مناطق زلزله‌خیز نظیر ایران تأکید دارد.