انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 05 22 The Influence of Mixing and Curing Methods on the Mechanical Properties of Lightweight Concrete with Perlite Aggregates تأثیر روش‌های اختلاط و عمل‌آوری بر خواص مکانیکی بتن سبک با سنگدانه‌های پرلیت 5 25 231788 10.22065/jsce.2025.526176.3751 FA روح اله بختیاری دوست استادیار، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران 0000-0001-8149-1910 محمدپارسا علیزاده دانش آموخته کارشناسی مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران مهدی فتاحی دانش آموخته کارشناسی مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران Journal Article 2025 06 07 This study investigated the influence of two mixing designs (using dry perlite vs. pre-saturated perlite) and five curing methods (water ponding, wet burlap, burlap + nylon sheet, curing compound, and air curing) on the compressive strength, flexural strength, and ductility of lightweight concrete containing perlite aggregates. The primary objective was to identify optimal methods for enhancing the performance of lightweight concrete under various operational conditions. In the first mix design, dry perlite (without pre-saturation) was added, with the necessary water for saturation added during concrete mixing, whereas in the second mix design, the perlite was pre-saturated for 24 hours prior to mixing. Compressive strength was tested using a 200-ton jack, flexural strength was tested with a 60-ton jack, and ductility was evaluated through stress-strain curve analysis. The second mixing design (saturated perlite) exhibited higher compressive and flexural strengths compared to the first design. This strength increase was attributed to adequate water absorption by the saturated perlite and more effective cement hydration. Curing with wet burlap for 7 days provided over 90% of the 28-day strength achieved under standard curing conditions. Curing with a curing compound and air curing yielded the lowest strengths. This research demonstrates that combining suitable materials (saturated perlite) with optimized curing methods (burlap or burlap + nylon) can produce lightweight concrete with desirable mechanical performance without the need for complex processes. این مطالعه به بررسی تأثیر دو طرح اختلاط (استفاده از پرلیت خشک و پرلیت اشباع‌شده) و پنج روش عمل‌آوری (حوضچه آب، گونی مرطوب، گونی+نایلون، ماده عمل آورنده، و رهاسازی در محیط) بر مقاومت فشاری، خمشی و شکل‌پذیری بتن سبک حاوی سنگدانه‌های پرلیت پرداخته است. هدف اصلی، شناسایی روش‌های بهینه برای بهبود عملکرد بتن سبک در شرایط عملیاتی مختلف بود. در طرح اختلاط اول پرلیت خشک (بدون پیش‌مرطوب‌سازی) با اضافه کردن آب لازم جهت اشباع آن در هنگام اختلاط بتن و در طرح اختلاط دوم پرلیت اشباع‌شده (پیش‌مرطوب‌سازی ۲۴ ساعته) استفاده شد. نمونه‌ها در بازه‌های ۷، ۱۴ و ۲۸ روز تحت شرایط مختلف عمل‌آوری قرار گرفتند. مقاومت فشاری با جک ۲۰۰ تنی، مقاومت خمشی با جک ۶۰ تنی، و بررسی شکل‌پذیری با تحلیل نمودارهای تنش-کرنش انجام شد. طرح اختلاط دوم (پرلیت اشباع) مقاومت فشاری و مقاومت خمشی بالاتری نسبت به طرح اختلاط اول نشان داد. افزایش مقاومت ناشی از جذب آب کافی توسط پرلیت اشباع و هیدراتاسیون مؤثرتر سیمان بود. عمل آوری 7 روزه با گونی، بیش از 90% مقاومت ۲۸ روزه در شرایط عمل آوری استاندارد را تأمین کرد. عمل آوری با ماده عمل آورنده و رهاسازی در محیط کمترین مقاومت را ایجاد کردند. این پژوهش نشان می‌دهد که ترکیب مواد مناسب (پرلیت اشباع) و روش‌های عمل‌آوری بهینه (گونی یا گونی+نایلون) می‌تواند بدون نیاز به فرآیندهای پیچیده، به تولید بتن سبک با عملکرد مکانیکی مطلوب منجر شود. https://www.jsce.ir/article_231788_6d9d9854d398802e09119c496fef4216.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 06 01 Recycling Spent Coffee Grounds in Geopolymer Mortars: A Sustainable Approach for Environmental Impact Reduction and Mechanical Performance Enhancement بازیافت پسماند قهوه مصرف‌شده در ملات‌های ژئوپلیمری: رویکردی پایدار برای کاهش اثرات زیست‌محیطی و بهبود خواص مکانیکی 26 46 233519 10.22065/jsce.2025.534089.3774 FA شایان محمد علی زاده دانشجوی دکتری سازه، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران 0009-0005-4518-9040 هادی نظرپور استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران سید سینا موسوی محقق پسا دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران مهدی دهستانی استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران Journal Article 2025 07 24 Spent coffee grounds are a high-volume and biodegradable bio-waste that, if improperly disposed of or accumulated, can lead to greenhouse gas emissions and contamination of resources. Recycling this waste in geopolymer mortars, as a novel construction material, represents a sustainable approach to mitigate its environmental impacts. In this study, spent coffee grounds were used to partially replace ground granulated blast-furnace slag (GGBFS) in geopolymer mortars at different levels (1%, 5%, 10%, 15%, 20%, and 30%), and both the workability and mechanical performance of the specimens, including compressive, tensile, and flexural strengths, were evaluated at curing ages of 7, 28, and 56 days. The results showed that increasing the amount of spent coffee grounds led to a reduction in compressive strength; however, at later ages, some mixtures exhibited satisfactory tensile and flexural performance. The highest tensile and flexural strengths were observed for the specimens containing 15% and 20% spent coffee grounds, respectively, showing approximately 19% and 7% increases compared to the reference specimen at 56 days. Compressive strength tests after heat exposure also revealed a more pronounced reduction in specimens containing spent coffee grounds compared to the reference. These results indicate that the targeted use of spent coffee grounds not only provides an effective solution for reducing bio-waste but can also enhance certain mechanical properties of geopolymer mortars. پسماند قهوه مصرف‌شده یکی از زباله‌های زیستی پرحجم و تجزیه‌پذیر است که در صورت دفن یا انباشت نامناسب می‌تواند منجر به تولید گازهای گلخانه‌ای و آلودگی منابع شود. بازیافت این پسماند در ملات‌های ژئوپلیمری، به‌عنوان مصالح ساختمانی نوین، رویکردی پایدار برای کاهش اثرات زیست‌محیطی آن محسوب می‌شود. در این پژوهش، پسماند قهوه در سطوح مختلف ۱، ۵، ۱۰، ۱۵، ۲۰ و ۳۰٪ وزنی جایگزین سرباره کوره آهن‌گدازی (GGBFS) در ملات ژئوپلیمری شد و کارایی به‌همراه عملکرد مکانیکی نمونه‌ها شامل مقاومت فشاری، کششی و خمشی در سنین ۷، ۲۸ و ۵۶ روز مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که با افزایش مقدار پسماند قهوه، مقاومت فشاری کاهش خواهد یافت، اما در سنین بالاتر برخی ترکیبات عملکرد مناسبی در مقاومت‌های کششی و خمشی از خود نشان دادند. بیشترین مقاومت کششی و خمشی مربوط به نمونه‌های حاوی 15% و 20% پسماند قهوه بود که به‌ترتیب در سن ۵۶ روز حدود 19% و 7% افزایش نسبت به نمونه مرجع نشان دادند. آزمون مقاومت فشاری پس از حرارت‌دهی نیز کاهش محسوس‌تری در نمونه‌های حاوی تفاله قهوه نسبت به نمونه مرجع نشان داد. این نتایج نشان می‌دهند که استفاده هدفمند از پسماند قهوه نه تنها راهکاری مؤثر برای کاهش زباله‌های زیستی است، بلکه می‌تواند برخی خواص مکانیکی ملات ژئوپلیمری را نیز بهبود بخشد. https://www.jsce.ir/article_233519_da4071666c3e211b93444ed3598ca0d2.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 05 22 The difference in the effect of replacing cement with rice husk ash and biochar ‎on the physical and mechanical properties of fiber-reinforced cement mortar تفاوت اثر جایگزینی سیمان با خاکستر و بایوچار پوسته برنج بر خصوصیات فیزیکی و ‏مکانیکی ملات سیمانی تقویت شده با الیاف 47 68 233518 10.22065/jsce.2025.533836.3770 FA حسین گرجی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه سازه و زلزله، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران مهدی دهستانی استاد، گروه سازه و زلزله، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران 0000-0001-9609-4512 Journal Article 2025 07 12 In recent years, the Earth's temperature has risen due to the increase ‎in greenhouse gases. Cement production, as one of the most widely ‎used materials in the construction industry, is one of the contributors ‎to this issue. In the northern regions of the country, rice is cultivated ‎extensively, and rice husk is its waste byproduct, which requires ‎proper management. Utilizing rice husk in the form of biochar and ‎ash as a partial replacement for cement presents a promising solution ‎to the waste problem while also reducing the environmental impacts ‎of cement production. In this study, we investigated the effects of ‎replacing 5% of cement with rice husk biochar and 5% with rice husk ‎ash on the mechanical properties of mortar. Furthermore, the effect ‎of adding sinusoidal hook-ended steel fibers to the mortar on its ‎mechanical properties was also examined. The results indicated that ‎the addition of biochar and ash reduced cracks and voids, leading to ‎a denser mortar structure. However, their incorporation along with ‎steel fibers resulted in a reduction in the mortar’s workability. ‎Biochar was found to accelerate the setting process. Both rice husk ‎biochar and ash improved compressive strength. Moreover, the ‎addition of 3% steel fibers to mortar containing rice husk ash ‎increased flexural strength by 51% and tensile strength by 60% at 28 ‎days compared to the control specimen.‎ افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای و رشد مصرف سیمان، به‌عنوان یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی، از عوامل اصلی گرمایش جهانی ‏محسوب می‌شوند. استفاده از پسماندهای کشاورزی مانند پوسته برنج می‌تواند ضمن کاهش مشکلات زیست‌محیطی ناشی از دفع این ‏ضایعات، به کاهش مصرف سیمان نیز کمک قابل توجهی کند. در این پژوهش اثر جایگزینی 5% بایوچار پوسته برنج و 5% خاکستر پوسته ‏برنج به‌جای سیمان، همراه با تأثیر افزودن 3% الیاف فولادی سینوسی دوسر قلاب، بر خواص فیزیکی و مکانیکی ملات سیمانی مورد ‏بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد جایگزینی بایوچار و خاکستر موجب کاهش کارایی ملات شد. بایوچار با ساختار متخلخل خود ‏بیشترین اثر را در تسریع فرآیند گیرش داشت، به طوری‌که موجب کاهش حدود 46% در زمان گیرش اولیه و 29% در زمان گیرش نهایی ‏نسبت به نمونه شاهد گردید. جایگزینی 5% بایوچار موجب افزایش مقاومت فشاری بلندمدت تا حدود 14% در مقایسه با نمونه‌های شاهد ‏گردید. افزودن 3% الیاف به ملات حاوی خاکستر پوسته برنج، مقاومت خمشی و کششی بلندمدت را به‌ترتیب حدود 57% و 48% افزایش ‏داد. این نتایج نشان می‌دهد استفاده از بایوچار و خاکستر پوسته برنج، همراه با الیاف فولادی، می‌تواند ضمن بهبود خواص ملات، رویکردی ‏پایدار برای کاهش مصرف سیمان و اثرات زیست‌محیطی آن باشد.‏ https://www.jsce.ir/article_233518_cef0febd8740d1ac98229399d5ef55e7.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 06 01 Analytical Evaluation of Seismic Performance of Post-tensioned slab with RC Wide Beam بررسی تحلیلی عملکرد لرزه ای اتصال در سیستم های دال پس کشیده به همراه تیر عریض 69 88 231789 10.22065/jsce.2025.509014.3680 FA امین بهروز مهندس، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران جلیل شفائی دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران 0000-0002-7590-4042 Journal Article 2025 08 09 Due to the increase in the use of post-tension slabs in structures with long spans, studying and investigating the seismic behavior of these types of systems has become more important. In this article, post-tension slab systems are used along with wide beam moment frame systems. For this purpose, firstly, a sample of the exterior connection of the post-tension slab to the column and a sample of the exterior connection of the wide beam to the column were validated in ABAQUS software. Then, by adding a wide beam with different dimensions to the post-tension slab sample and also adding a post-tension slab to the validated wide beam sample, the performance of this combined system was investigated. The results showed that the presence of the wide beam buried in the slab increases the ultimate strength by 21.5% and the wide beam with a depth of 20 cm and a width of 60 and 75 cm respectively increases the ultimate strength by 171.5 and 207% compared to the original sample. Also, the effective stiffness of the samples with the wide beam increases significantly. The results showed that the presence of the wide beam buried in the slab increases the ultimate strength by 21.5% and the wide beam with a depth of 20 cm and a width of 60 and 75 cm respectively increases the ultimate strength by 171.5 and 207% compared to the original sample. Also, the effective stiffness of the samples with the wide beam increases significantly. با توجه به افزایش استفاده از دال‌های پس‌کشیده در سازه‌های با دهانه‌های بلند، مطالعه رفتار لرزه‌ای این سیستم‌ها اهمیت بیشتری یافته است. در این مقاله از دال پس‌کشیده در کنار سیستم‌های قاب خمشی با تیر عریض استفاده شده است. به این منظور ابتدا یک نمونه اتصال کناری دال پس‌کشیده به ستون و تیر عریض به ستون در نرم افزار آباکوس مورد صحت سنجی قرار گرفت. سپس با افزودن تیر عریض با ابعاد مختلف به نمونه دال پس‌کشیده و همچنین افزودن دال پس‌کشیده به نمونه تیر عریض، عملکرد این سیستم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد حضور تیر عریض مدفون در دال باعث افزایش 5/21 درصدی مقاومت نهایی و تیر عریض با عمق 20 و عرض 60 و 75 سانتی‌متر به ترتیب باعث افزایش 5/171 و 207 درصدی مقاومت نهایی نسبت به نمونه اصلی می‌شود. همچنین سختی موثر نمونه‌های همراه با تیر عریض به طور قابل توجهی افزایش می یابد. تایج نشان داد حضور تیر عریض مدفون در دال باعث افزایش 5/21 درصدی مقاومت نهایی و تیر عریض با عمق 20 و عرض 60 و 75 سانتی‌متر به ترتیب باعث افزایش 5/171 و 207 درصدی مقاومت نهایی نسبت به نمونه اصلی می‌شود. همچنین سختی موثر نمونه‌های همراه با تیر عریض به طور قابل توجهی افزایش می یابد. https://www.jsce.ir/article_231789_aa85046f475ad8d56e8aaeeb63ec56af.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 06 01 Analyzing Causal Factors Influencing Construction Craft Workers’ Risk Perception: A Systematic Review مطالعه مروری تحلیل علیّتی عوامل مؤثر بر ادراک ریسک در کارگران و استادکاران صنعت ساختمان 89 114 232930 10.22065/jsce.2025.532479.3767 FA پریا پرورش کارشناسی مهندسی عمران، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران 0009-0000-4303-8197 حسین کریمی استادیار، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران 0000-0001-7290-7822 مهدی رسولی دانشجوی دکتری مهندسی مدیریت ساخت، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران Journal Article 2025 07 14 Safety risk perception is a key factor in preventing occupational accidents in construction industry. However, previous studies have mostly examined individual or fragmented factors, with limited systematic and simultaneous classification of these variables. This study aims to identify and structurally analyze the factors influencing safety risk perception among construction workers and to explore their underlying mechanisms. Through a systematic review of previous studies, 21 influencing factors were extracted and categorized into four main groups: individual factors (physical and mental fatigue, technical skills, work experience, education); organizational and managerial factors (safety culture, training, personal protective equipment policies, supervision and inspection, supportive leadership and participative management); environmental factors (lighting, noise, weather conditions, and site layout); and socio-psychological factors (family support, peer pressure, and previous accident experience). The review demonstrated that education, regular supervision, safety training, family support, supportive leadership, and participative management positively influence risk perception, while physical and mental fatigue, poor safety culture, non-use of protective equipment, inadequate lighting, excessive noise, adverse weather, improper site design, and peer pressure negatively affect it. Furthermore, previous accident experience, extensive work experience, and high technical skills may have context-dependent or dual effects. The findings can inform targeted educational and managerial interventions to enhance workers’ risk perception and serve as a framework for future research and development of predictive models for safe behavior. ادراک ریسک ایمنی به عنوان یک عامل شناختی کلیدی، نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری از حوادث شغلی در صنعت پرخطر ساخت‌وساز دارد. با این حال، مطالعات پیشین عمدتاً به بررسی پراکنده یا تک‌بعدی عوامل مؤثر پرداخته و فاقد یک چارچوب نظام‌مند و یکپارچه برای طبقه‌بندی و تحلیل همزمان این عوامل بوده‌اند. این پژوهش با هدف شناسایی، طبقه‌بندی و تحلیل ساختاریافته عوامل مؤثر بر ادراک ریسک کارگران ساختمانی و واکاوی سازوکارهای تأثیرگذاری آن‌ها انجام شده است. در این راستا، از طریق یک مرور نظام‌مند منابع معتبر، 21 عامل مؤثر استخراج و در قالب یک چارچوب چهاربعدی دسته‌بندی شدند: 1- عوامل فردی (شامل خستگی جسمی و ذهنی، مهارت فنی، تجربه کاری و تحصیلات)، 2- عوامل سازمانی و مدیریتی (شامل فرهنگ ایمنی، آموزش، قوانین استفاده از تجهیزات حفاظت فردی، نظارت و بازرسی، سبک رهبری حمایت‌گر و مدیریت مشارکت‌جو)، 3- عوامل محیطی (شامل نور، سروصدا، شرایط آب‌وهوایی و چیدمان کارگاه)، و 4- عوامل اجتماعی-روان‌شناختی (شامل حمایت خانواده، فشار همکاران و تجربه حوادث قبلی). تحلیل دینامیک یافته‌ها نشان داد که عواملی مانند تحصیلات، آموزش ایمنی، نظارت و بازرسی منظم، حمایت خانواده، سبک رهبری حمایت‌گر و مدیریت مشارکتی اثر مثبت دارند. در مقابل، عواملی مانند خستگی جسمی و ذهنی، فرهنگ ایمنی ضعیف، عدم استفاده از تجهیزات حفاظتی، نور ناکافی، سروصدای بیش از حد، شرایط جوی نامناسب، طراحی نادرست کارگاه و فشار همکاران اثر منفی بر ادراک ریسک دارند. همچنین، عواملی مانند تجربه کاری طولانی، مهارت فنی بالا و تجربه حوادث قبلی، بسته به شرایط زمینه‌ای می‌توانند دارای تأثیری دوسویه باشند. یافته‌های این مطالعه چارچوبی ارزشمند برای مدیران و سیاست‌گذاران در راستای طراحی مداخلات آموزشی و مدیریتی هدفمند به منظور ارتقای ادراک ریسک کارگران فراهم می‌کند. طبقه‌بندی نظام‌مند ارائه‌شده همچنین می‌تواند به عنوان پایه‌ای برای تحقیقات آتی و توسعه مدل‌های پیش‌بینیکننده رفتار ایمن مورد استفاده قرار گیرد. https://www.jsce.ir/article_232930_f1bf7b8dfb2263bd498b4db5a2763d04.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 06 01 An Experimental Investigation of Gravity Load Influence on the Seismic Characteristics of Porcelain-Sheathed Cold-Formed Steel Shear Walls مطالعه آزمایشگاهی تاثیر بار ثقلی بر مشخصه های لرزه ای دیوارهای برشی سرد نورد شده فولادی دارای پوشش پرسلان 115 136 232328 10.22065/jsce.2025.514914.3694 FA سعید رضا صولت تفتی دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، واحد تفت، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران محمدرضا جواهری تفتی استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران 0000-0001-6860-0705 حسام ورعی استادیار، گروه مهندسی، موسسه آموزش عالی آل طه، تهران، ایران 0000-0001-5967-1077 Journal Article 2025 06 10 The use of porcelain with any desired pattern to cover light steel frames not only provides structural strength but also eliminates the need for facade construction. To better understand the seismic behavior of shear walls made from cold-formed steel frames with the innovative porcelain sheathing (SPS-CFS walls), eight full-scale SPS-CFS wall specimens with four different configurations and dimensions of 2.4×1.2 m² were tested under standard cyclic lateral loading in two identical groups: with gravity loading and without gravity loading. Failure modes were observed and analyzed throughout all loading stages to identify factors affecting the specimens' ductility. Using data obtained from the tests, the load-bearing capacity and force-displacement behavior of the specimens were determined and analyzed to evaluate the response modification factor (R) for this type of walls. The average R-factor for the configurations was assessed to be approximately 4 and compared with code values. Other seismic characteristics of the specimens, such as the deflection amplification factor (Cd), were also calculated. The relationship between Cd, R, and the over-strength factor (Ω0) was determined for each group. It demonstrated that the Cd/R ratio was nearly equal to Ω0 (approximately 1.6) for both grops identically. A logical comparison of variations in each seismic characteristic across different configurations between the two groups revealed that the presence of gravity loading reduced the impact of configuration changes on seismic properties. Calculated values indicated that the effect of gravity loading on the average of each seismic characteristic (except for maximum allowable height) across different configurations was negligible. Despite the specimens' fixed height, the maximum allowable height and the significant influence of gravity loading on this seismic characteristic were discussed. Finally, the use of sheet steel thicker than 0.7 mm and adherence to a maximum height of 9.6 meters were recommended for this innovative structural system. استفاده از پرسلان با هر نقش و نگار دلخواه برای پوشش قاب فولادی سبک علاوه بر تأمین مقاومت سازه‌ای ما را از نماسازی نیز بی‌نیاز می‌سازد. برای شناخت بیشتر رفتار لرزه‌ای دیوارهای برشی ساخته‌شده از قاب فولادی سبک با پوشش جدید پرسلان، هشت نمونه قاب فولادی سردنوردشدۀ تمام مقیاس با چهار پیکربندی مختلف‌ دارای پوشش پرسلان به ابعاد 2/4×1/2 متر در دو گروه یکسان، یکی با بار ثقلی و دیگری بدون بار ثقلی، تحت بار جانبی چرخه‌ای استاندارد آزمایش ‌شدند. مودهای گسیختگی در تمام مراحل بارگذاری برای تعیین عوامل تأثیرگذار بر شکل‌‌پذیری نمونه‌ها مورد توجه و بررسی واقع گردیدند. با استفاده از داده‌های به دست آمده از آزمایشات، ظرفیت باربری و رفتار نیرو-جابجایی نمونه‌ها برای ارزیابی ضریب رفتار این نوع دیوارها مشخص و آنالیز شدند. میانگین ضریب رفتار پیکربندی‌ها حدود 4 ارزیابی گردید و با مقادیر آئین‌نامه‌ای مقایسه شد. سایر مشخصه‌های لرزه‌ای نمونه‌ها‌ نظیر ضریب بزرگنمایی نیز محاسبه شدند‌ و رابطۀ ضریب بزرگنمایی با ضریب رفتار و مقاومت افزون هر گروه بدست آورده شد به‌طوریکه نسبت ضریب بزرگنمایی به ضریب رفتار را برای هر دو گروه تقریباً یکسان و برابر با مقاومت افزون (حدود 1/6) نشان داد. مقایسۀ منطقی تغییرات هر مشخصه لرزه‌ای به ازای پیکربندی‌های گوناگون بین دو گروه آشکار ساخت که حضور بار ثقلی از تأثیر تغییر پیکربندی بر مشخصه‌های‌ لرزه‌ای کاسته است. مقادیر محاسبه‌شده نشان دادند که اثر بار ثقلی روی میانگین هر یک از خصوصیات لرزه‌ای (به جز بیشینه ارتفاع مجاز) پیکربندی‌های مختلف ناچیز بوده است. علیرغم ثابت بودن ارتفاع نمونه‌ها، بیشینه ارتفاع مجاز آنها و تأثیر قابل ملاحظۀ بار ثقلی روی این مشخصۀ لرزه‌ای مطرح گردیدند و در نهایت به‌کارگیری ورق ضخیم‌تر از 0/7 میلیمتر و رعایت بیشینه ارتفاع 9/6 متر برای این سیستم سازه‌ای جدید توصیه شدند. https://www.jsce.ir/article_232328_93612ddb98b7e70e8b12ab78d99cf0e9.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 06 01 Incorporating the Prying Force Effect in the Design of Four-Bolt End Plate Beam-to-Column Moment Connections اعمال اثر نیروی اهرمی در طراحی اتصالات تیر به ستون گیردار فلنجی چهار پیچی 137 155 232965 10.22065/jsce.2025.539009.3790 FA مهدی قلی پور فیضی استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد صوفیان، دانشگاه آزاد اسلامی، صوفیان، ایران 0000-0002-4500-8570 یوسف حسین زاده استاد، گروه مهندسی سازه، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0003-4764-5458 محمدرضا شیدایی استاد، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0000-0002-9606-0205 سهیل علیپور ساجدی دانشجوی دکتری سازه، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2025 08 23 The failure of welded moment connections and the superior seismic performance of bolted moment connections in recent earthquakes have led to the increasing adoption of bolted connections in steel structures. The prying action in beam-to-column bolted moment connections can lead to brittle failure of connections. Conventional design methods mitigate this prying effect by using stiffeners or thicker endplates to reduce its influence. This study presents a method for determining the appropriate plate thickness and bolt diameter in a T-shaped bolted connection component by accounting for the prying effect. Furthermore, the moment connection design method outlined in the AISC code is extended to develop a new approach for designing four-bolt end plate connections that explicitly considers the prying action. A bolted moment beam-to-column connection has been designed using both the AISC prequalified moment connection design methodology and the proposed design approach. The performance of both connections is evaluated and compared using IDeaStatiCa software. The equivalent plastic strain of the designed connections, both with and without the application of prying force, is within the allowable limit. Incorporating the prying effect results in increased bolt diameter and decreased thickness of the beam-to-column endplate. This effect reduces contact pressure at the interface between the endplate and the column by approximately 23.57%. Additionally, in the analyzed connections, bolt tension and shear forces increase by approximately 25% and 45%, respectively. خرابی اتصالات گیردار جوشی و رفتار برتر اتصالات گیردار پیچی در زلزله‌های اخیر، موجب گسترش کاربرد اتصالات پیچی گردیده است. عملکرد اهرمی در اتصال پیچی تیر به ستون، با افزایش نیروی پیچ به مقداری بیشتر از مقاومت طرح آن، می‌تواند باعث خرابی ترد آن شود. در روشهای مرسوم طراحی، با استفاده از سخت کننده و یا صفحات با ضخامت زیاد، مقدار نیروی اهرمی کاهش داده شده و از اثر آن صرف نظر می‌شود. در این تحقیق روشی برای تعیین ضخامت ورق و قطر پیچ، در یک جزء T شکل اتصال پیچی با لحاظ کردن اثر نیروی اهرمی ارائه می‌شود. در ادامه با تعمیم شیوه طراحی اتصالات گیردار آئین‌نامه AISC، روشی جدید برای طراحی اتصال فلنجی چهار پیچی با لحاظ کردن نیروی اهرمی توسعه داده می‌شود. یک اتصال پیچی گیردار تیر به ستون، با استفاده از روش طراحی اتصالات از پیش‌تائید‌شده آئین‌نامه AISC و روش پیشنهادی طراحی گردیده و با استفاده از نرم افزار آیدیا استاتیکا طرح دو اتصال کنترل و با هم مقایسه می‌شود. کرنش پلاستیک معادل اتصالات طراحی شده با و بدون اعمال نیروی اهرمی، در حد مجاز می‌باشد. اعمال اثر اهرمی شدن، باعث افزایش قطر پیچ و کاهش ضخامت ورق اتصال تیر به ستون می‌شود. اعمال اثر اهرمی، باعث کاهش تنش تماسی در محل برخورد ورق انتهایی به ستون به اندازه 23/57 درصد می‌شود؛ همچنین در اتصالات مورد بررسی، باعث افزایش 25 و 45 درصد به ترتیب در نیروی کششی و برشی پیچ‌ها می‌شود. https://www.jsce.ir/article_232965_a78a9da7919631106218c65a0a3b254c.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 06 01 Evaluation of Smart Technology Adoption Strategies in the Urban Construction Industry by Presenting a New SWOT-MCDM Model under Uncertainty (Case Study: Qom Province) ارزیابی استراتژی های پذیرش فناوری هوشمند در صنعت ساخت و ساز شهری با ارائه یک مدل جدید SWOT- MCDM در شرایط عدم قطعیت (مطالعه موردی: استان قم) 156 183 234035 10.22065/jsce.2025.497045.3614 FA رضا بخشی پور دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران سیدمحمد میرحسینی دانشیار، گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0000-0001-7747-1132 احسان اله ضیغمی استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0000-0001-9865-8019 محمد احسانی فر دانشیار، گروه مهندسی صنایع ، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0000-0001-9817-0881 Journal Article 2025 07 14 Smart technologies, particularly within the framework of the Fourth Industrial Revolution, hold significant potential for optimizing processes and improving workplace environments in the urban construction industry. However, studies show that the adoption rate of these technologies remains low—even in developed countries—and no comprehensive strategic analysis has yet been conducted within the urban context of Iran. The primary objective of this study is to evaluate the adoption strategies of smart technologies in urban construction through the development of a novel SWOT–MCDM-based model under conditions of uncertainty. To achieve this, a multi-stage approach was employed. In the first stage, through expert interviews and SWOT analysis, the key strengths, weaknesses, opportunities, and threats influencing adoption were identified. Next, the fuzzy Delphi method was used to screen and validate the identified factors. In the third stage, the fuzzy FUCOM method was applied to determine the relative importance of the decision criteria. This method offers reliable and precise weights with a minimal inconsistency rate. Subsequently, the fuzzy COCOSO method was used to evaluate and prioritize strategic alternatives. Unlike conventional ranking methods that only identify the top priority, this approach allows for the clustering of strategies into preference groups, the identification of non-dominated (efficient) options, and a more flexible and nuanced decision analysis. In the final step, sensitivity analysis was conducted in two ways: first, by varying the weights of the criteria; and second, by altering the decision-making method to assess the robustness and validity of the results. To validate the proposed model, Qom Province was selected as the case study due to its strategic position and ongoing smart city development programs. The results of this study can serve as a practical guide for urban policymakers in designing a roadmap for adopting smart technologies and investing in modern infrastructure. فناوری‌ هوشمند، به‌ویژه در چارچوب انقلاب صنعتی چهارم، ظرفیت بالایی برای بهینه‌سازی فرآیندها و بهبود محیط کار در صنعت ساخت‌ شهری دارند. با این حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد که میزان پذیرش این فناوری‌ها، حتی در کشورهای توسعه‌یافته، همچنان پایین بوده و در ایران نیز مطالعه جامعی در زمینه تحلیل استراتژیک پذیرش این فناوری‌ها در بستر شهری انجام نشده است. هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی استراتژی‌های پذیرش فناوری هوشمند در صنعت ساخت شهری با ارائه یک رویکرد مدل جدید SWOT- MCDM در شرایط عدم قطعیت است. در این راستا، از یک رویکرد چندمرحله‌ای بهره‌ گرفته شده است. در گام نخست، با انجام مصاحبه‌های تخصصی با خبرگان و استفاده از تحلیل SWOT، نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای مؤثر شناسایی شد. سپس، برای غربالگری عوامل شناسایی‌شده، روش دلفی فازی به کار گرفته شد. در مرحله سوم، به منظور تعیین اهمیت نسبی معیارهای تصمیم‌گیری، از روش فوکام فازی استفاده شد که با حداقل نرخ ناسازگاری، وزن‌های قابل اعتماد و دقیقی برای معیارها ارائه می‌دهد. در ادامه، برای ارزیابی و اولویت‌بندی استراتژی‌های پیشنهادی، از روش کوکوسو فازی استفاده گردید. مزیت این روش نسبت به سایر روش‌های اولویت‌بندی در آن است که علاوه بر تعیین گزینه برتر، امکان گروه‌بندی استراتژی‌ها در خوشه‌های ترجیحی، شناسایی گزینه‌های غیرمسلط (کارآمد) و تحلیل انعطاف‌پذیر تصمیم‌گیری را نیز فراهم می‌کند. در گام پایانی، تحلیل حساسیت به دو صورت انجام شد: نخست، بر مبنای تغییرات وزن معیارها؛ و دوم، بر اساس تغییر روش تحلیل به‌منظور سنجش پایداری نتایج و اعتبار آن‌ها .برای آزمون عملی مدل پیشنهادی، استان قم به عنوان مطالعه موردی انتخاب شد. موقعیت راهبردی این شهر و برنامه‌های فعال در حوزه هوشمندسازی، آن را به گزینه‌ای مناسب برای اعتبارسنجی یافته‌ها تبدیل کرده است. نتایج پژوهش می‌تواند به عنوان راهنمایی مؤثر برای سیاست‌گذاران شهری در تدوین نقشه راه پذیرش فناوری‌های هوشمند و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های نوین مورد استفاده قرار گیرد. https://www.jsce.ir/article_234035_0ed9ac76c47607d5e3f12044c24ba658.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 05 22 Development of the exact stiffness matrix for a curved beam element with quadratic parabolic geometry: An energy-based approach گسترش ماتریس سختی دقیق جزء تیر خمیده با هندسه سهمی درجه دو: رویکردی مبتنی بر اصل انرژی 184 207 233517 10.22065/jsce.2025.530704.3762 FA علی کشمیری دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ایران امیررضا مسعودی استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0003-2172-7869 محمد رضایی پژند استاد، گروه مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2025 06 24 Accurate analysis of curved structures, especially in engineering applications such as bridges, curved frames, and space structures, requires high-precision mechanical models. In this study, for the first time, an explicit method is presented for expanding the stiffness matrix of a curved beam element with a quadratic parabolic geometry. This method is developed based on energy principles and the application of the superposition principle. Since strain energy is a function of internal forces, its computation involves integration along the element. Additionally, shear deformations are considered in the formulation of the stiffness matrix components. Due to the complexity of the quadratic parabolic geometry, exact evaluation of the required integrals poses significant computational challenges. To overcome this and enhance both the accuracy and efficiency of the formulation, Gaussian numerical integration is employed, providing a precise approximation of the required quantities. Consequently, the stiffness matrix of the parabolic beam element with six degrees of freedom is explicitly obtained. This matrix is directly applicable to bending analysis and free vibration of curved structures. Finally, to validate the formulation and demonstrate the accuracy and efficiency of the proposed parabolic curved element, various numerical examples are solved. These examples provide the displacements, rotations, and natural frequencies of parabolic curved beams under different geometries, loading conditions, and boundary configurations. تحلیل دقیق سازه‌های منحنی، به‌ویژه در کاربردهای مهندسی نظیر پل‌ها، قاب‌های خمیده و سازه‌های فضاکار، مستلزم استفاده از مدل‌های مکانیکی با دقت بالا است. در این پژوهش، برای نخستین بار، روشی صریح برای گسترش ماتریس سختی جزء تیر خمیده با هندسه سهمی درجه دو ارائه شده است. این روش بر پایه‌ی اصول انرژی و به کارگیری اصل روی‌هم‌گذاری توسعه یافته است. ازآنجاکه انرژی کرنشی تابعی از نیروهای داخلی است، محاسبه آن مستلزم انتگرال‌گیری در راستای جزء می‌باشد. باید افزود، اثر تغییرشکل‌های برشی در برپایی درایه‌های ماتریس سختی وارد می‌شوند. با توجه به پیچیدگی هندسه سهمی درجه دو، حل دقیق این انتگرال چالش‌های محاسباتی قابل توجهی دارد. به‌منظور رفع چالش محاسباتی، افزایش دقت و کارایی رابطه‌سازی، از روش انتگرال‌گیری عددی گاوس استفاده شده است که تقریب دقیقی از مقادیر مورد نیاز را فراهم می‌آورد. از این رو، ماتریس سختی جزء تیر سهموی با ۶ درجه آزادی به‌صورت صریح به دست می‌آید. این ماتریس به طور مستقیم برای تحلیل خمشی و نوسان آزاد سازه‌های خمیده به کار می‌رود. در پایان، به منظور راست‌آزمایی رابطه‌سازی و نمایش دقت و کارایی جزء خمیده سهموی، نمونه‌های عددی گوناگونی حل می‌شوند. در این نمونه‌ها، تغییرمکان‌ها، دوران‌ها و بسامد‌های طبیعی تیرهای خمیده سهموی با هندسه، شرایط بارگذاری و تکیه‌گاهی گوناگون در دسترس قرار خواهد گرفت. https://www.jsce.ir/article_233517_0d3de1c78f8cbab1e166a811467e13ec.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 05 22 Utilization of Concrete Microstructural Investigation Techniques to Assess the ‎Durability of Power Transmission Line Foundations in Golestan Province, Iran استفاده از روش‌های مطالعه ریزساختار بتن جهت ارزیابی دوام فونداسیون خطوط ‏انتقال نیرو در استان گلستان 208 226 234036 10.22065/jsce.2025.517125.3699 FA سینا اسدالهی شاه بابلی محقق پسادکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران مهدی دهستانی استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران 0000-0001-9609-4512 Journal Article 2025 05 11 The significance of concrete durability assessment becomes evident when the ‎lack of understanding of its long-term behavior in civil engineering projects ‎can lead to extensive structural failures, increased maintenance costs, and a ‎reduction in the overall service life of infrastructure. In this context, the ‎evaluation of durability conditions in transmission line foundations—key ‎components of power distribution networks—is of paramount importance, ‎particularly in harsh environmental conditions. This study focuses on the ‎assessment of the concrete durability in existing transmission line foundations ‎in Golestan Province, Iran. A comprehensive approach was adopted that ‎combined field investigations with detailed microstructural analyses. The ‎methodologies employed included visual inspection, carbonation depth ‎measurement, X-ray fluorescence (XRF) spectroscopy, X-ray diffraction ‎‎(XRD) analysis, and scanning electron microscopy coupled with energy-‎dispersive X-ray spectroscopy (SEM/EDX). The results indicated the presence ‎of three distinct microstructural zones in the deteriorated concrete. Zone 1 ‎was characterized by gypsum and calcite phases; Zone 2 contained silica gel, ‎alumina gel, and sulfate salts; and Zone 3 consisted of hydration products ‎and ettringite. Furthermore, the co-existence of destructive mechanisms—‎including calcium ion leaching, carbonation, and sulfate attack—was ‎identified as the main contributor to the degradation of the concrete. These ‎findings reveal the widespread durability deficiencies of the concrete used in ‎the foundations of the transmission lines under investigation.‎ اهمیت بررسی دوام بتن زمانی آشکار می‌گردد که عدم شناخت رفتار بلندمدت این ماده در پروژه‌های عمرانی می‌تواند منجر به خرابی‌های ‏گسترده سازه‌ای، افزایش هزینه‌های نگهداری و کاهش عمر بهره‌برداری شود. یکی از اجزای مهم زیرساختی که بررسی دوام آن از اهمیت ‏ویژه‌ای برخوردار است، فونداسیون خطوط انتقال نیروی برق می‌باشد که به عنوان شریان حیاتی در تأمین انرژی عمل می‌کنند. در این ‏راستا، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شرایط دوامی فونداسیون‌های خطوط انتقال نیرو در استان گلستان، اقدام به انجام مطالعات میدانی و ‏تحلیل‌های ریزساختاری کرده است. بررسی‌های میدانی شامل بازرسی بصری و تعیین عمق کربناته شدن و آزمایش‌های آزمایشگاهی ‏شامل آنالیزهای پیشرفته مانند طیف‌نگاری فلوئورسانس پرتوی ایکس (‏XRF‏)، پراش پرتوی ایکس (‏XRD‏) و میکروسکوپ الکترونی روبشی ‏همراه با طیف‌سنجی پراکندگی انرژی پرتوی ایکس (‏SEM/EDX‏) بوده است. نتایج حاکی از آن است که بتن آسیب‌دیده دارای سه ناحیه ‏متمایز ریزساختاری است: ناحیه اول شامل فازهای گچ و کلسیت، ناحیه دوم حاوی ژل‌های سیلیسی و آلومینایی و نمک‌های سولفاتی، و ‏ناحیه سوم شامل محصولات هیدراسیون و اترینگایت می‌باشد. همچنین، وقوع همزمان پدیده‌هایی نظیر آبشستگی یون کلسیم، کربناته ‏شدن و حمله سولفاتی به عنوان عوامل اصلی تخریب این سازه‌ها شناسایی شده‌اند. این نتایج ضعف دوامی گسترده بتن مورد استفاده در ‏فونداسیون خطوط انتقال مورد بررسی را نشان می‌دهد.‏ https://www.jsce.ir/article_234036_1e836bde528ee9261659a977686b7134.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 06 01 Introducing A Multi-Performance Repairable Brace معرفی مهاربند همگرای تعمیرپذیر چندسطحی 227 253 234143 10.22065/jsce.2025.543452.3808 FA جمال محمودی پژوهشکده سازه، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران عبدالرضا سروقد مقدم دانشیار، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران 0000-0002-3831-8757 بهرخ حسینی هاشمی دانشیار، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران Journal Article 2025 08 31 A review of recently occurring earthquakes demonstrates that structures designed according to modern building codes, while successfully minimizing human casualties, frequently sustain severe damage. This damage often renders the structures unusable and necessitates their complete demolition. Consequently, these events impose heavy financial costs and significant social burdens on the earthquake-affected regions. This underscores the critical necessity for a new design philosophy. This modern approach must ensure that buildings guarantee life safety during a major seismic event while also being designed for repairability in the aftermath, allowing for a swift return to functionality. In response to this identified need, the present research introduces a novel bracing system engineered specifically to be repairable. Furthermore, to address the essential dual requirements of adequate ductility and stiffness commensurate with seismic demands, several distinct performance levels are defined for the proposed repairable brace. The system is meticulously configured so that its stiffness and energy dissipation capacity increase progressively in response to rising seismic demands. To thoroughly investigate the performance of the proposed multi-level repairable brace, a detailed finite element model was developed and analyzed. To validate the accuracy of the finite element modeling techniques, two laboratory specimens with configurations closely resembling the proposed system were selected from the technical literature. Finite element models of these specimens were created, and their results were rigorously compared against the existing experimental data. This comparison revealed a very high degree of modeling accuracy in capturing the specimens' seismic behavior. After confirming the high precision of the finite element model parameters, nonlinear seismic analyses were performed on the model of the proposed system. These analyses conclusively proved the system's high energy dissipation capacity, its inherent repairability, and its effective multi-level performance under seismic loading. با بررسی زلزله هایی که اخیرا رخ داده‌اند، ملاحظه می‌گردد که سازه هایی که حتی به روش های آیین نامه ای طراحی شده اند، اگرچه تلفات جانی را حداقل می‌نمایند، اما سازه‌ها متحمل آسیب‌های سنگینی شده، غیرقابل استفاده شده و باید تخریب شوند. در نتیجه هزینه‌های مالی و اجتماعی سنگینی به منطقه تحت تاثیر زلزله وارد می گردد. از این رو ضرورت وجود رویکردی جدید در طراحی ساختمان‌ها احساس می‌شود که مطابق آن ساختمان‌ها در صورت وقوع زلزله‌ای شدید، ضمن تامین ایمنی جانی، پس از زلزله تعمیرپذیر نیز باشند. بنا بر ضرورت یادشده، در پژوهش حاضر سیستم مهاربندی جدیدی معرفی گردیده است که قابلیت تعمیر داشته باشد. همچنین به ضرورت تامین توامان شکل پذیری و سختی، متناسب با تقاضای لرزه ای، برای المان مهاربندی تعمیرپذیر معرفی شده، چندین سطح عملکردی تعریف شده است. به گونه ای که متناسب با افزایش تقاضای لرزه ای، سختی و جذب انرژی نیز افزایش یابد. به منظور بررسی عملکرد مهاربند تعمیرپذیر چندسطحی پیشنهادی، مدل المان محدود آن تهیه گردید و مورد بررسی قرار گرفت. به منظور صحت سنجی مدل سازی المان محدود، دو نمونه آزمایشگاهی نزدیک به سیستم پیشنهادی از ادبیات فنی انتخاب گردید، مدل المان محدود نمونه‌ها تهیه شد و نتایج مدل‌های المان‌محدود با نتایج آزمایشگاهی مقایسه شد. مقایسه نتایج حاکی از دقت بالای مدل سازی در نمایش رفتار لرزه‌ای نمونه‌ها بود. پس از اطمینان از دقت بالای پارامترهای مدل سازی المان محدود، با انجام آنالیزهای لرزه ای بر روی مدل المان محدود سیستم پیشنهادی، توانایی بالای جذب انرژی، تعمیرپذیری سیستم پیشنهادی و عملکرد چندسطحی آن به اثبات رسید. https://www.jsce.ir/article_234143_0f7990998e988abbea7c1c0ab9c642f8.pdf

انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 03 2026 06 01 basic design criteria for steel buildings with controlled rocking building ضوابط اولیه طراحی ساختمان های فولادی دارای حرکت گهواره ای کنترل شده 254 281 233863 10.22065/jsce.2025.528613.3755 FA محمد صدرآرا دانشجوی دکتری رشته مهندسی عمران، دانشکده عمران معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران 0000-0002-1049-0061 محمود حسینی دانشیار، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران 0000-0003-3142-4087 آرمین عظیمی نژاد استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده عمران معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران 0000-0001-9973-1361 Journal Article 2025 07 15 The design philosophy in common regulations is based that buildings are damaged in severe earthquakes but not destroyed and do not endanger the safety of the building's occupants. But this design philosophy can cause many problems and cause very destruction. Because during an earthquake, many buildings are damaged and thousands of people become homeless. A basic idea to solve these problems is design and implement repairable and resilient buildings that can be used again by repairing the damaged parts. One of the most important repairable and resilient buildings is the buildings with rocking motion. In this research, first, buildings were designed according to the regulations, and then these same buildings were desined by adding energy absorbing links at the foot of the surrounding columns and removing the middle columns of the base floor. The buildings have been selected with three types of modeling with the number of 9, 12 and 15 stories with rectangular, square, hexagonal and octagonal plans. The output of the maximum displacement of the roof, the relative displacement of floors, the moment capacity of the plastic joints and the acceleration of the roof have been calculated in different models and compared in different tables. By comparing the behavior of two types of systems, this research concluded that in the rocking buildings, the displacement of the roof is reduced by 45%, the relative displacement of floors is reduced by 50%, and the capacity of the created plastic joints is reduced by 40%. Also, at the end, a relationship is presented for the initial design of structures with rocking motion and with different plans. فلسفه طراحی در آئین نامه‌های متداول بر این اساس است که ساختمان‌ها در زلزله‌های شدید آسیب ببینند ولی ویران نشوند و ایمنی جانی ساکنین ساختمان را به خطر نیندازند. اما این فلسفه طراحی می‌تواند مشکلات زیادی را ایجاد کند و سبب تخریب‌های گسترده شود. چرا که در هنگام وقوع زلزله ساختمان‌های زیادی دچار آسیب می‌شوند و هزاران نفر بی‌خانمان می‌شوند. یک ایده اساسی برای حل این مشکلات، طراحی و اجرای ساختمان‌های تعمیرپذیر و تاب‌آور است که بتوانند با تعمیر بخش‌های آسیب‌دیده که از قبل در آن‌ها طراحی شده است دوباره قابل استفاده باشند. یکی از مهمترین ساختمان‌های تعمیرپذیر و تاب‌آور ساختمان‌های با حرکت گهواره‌ای است. در این تحقیق ابتدا ساختمان‌هایی طبق آیین‌نامه طراحی شده و سپس همین ساختمان‌ها با اضافه کردن لینک‌های جاذب انرژی در پای ستون‌های پیرامونی و حذف ستون‌های میانی طبقه ‌همکف ، عملکرد گهواره‌ای در آن‌ها ایجاد شده است . ساختمان‌ها با سه نوع مدل سازی با تعداد طبقات 9، 12 و 15 طبقه با پلان‌های مستطیل، مربع، شش‌ضلعی و هشت‌ضلعی انتخاب شده‌اند. خروجی مربوط به مقادیر ماکسیمم جابجایی بام، جابجایی نسبی طبقات، ظرفیت دوران مفاصل پلاستیک و شتاب بام در مدل‌های مختلف محاسبه شده و در جداول مختلف با هم مقایسه شده‌اند. این تحقیق با مقایسه رفتار دو نوع سیستم به این نتیجه رسید که در ساختمان‌های با عملکرد گهواره‌ای، جابجایی بام 45 درصد کاهش، جابجایی نسبی طبقات 50 درصد کاهش و ظرفیت دوران مفاصل پلاستیک ایجاد شده 40 درصد کاهش می‌یابد. همچنین در پایان، رابطه‌ای برای طراحی اولیه سازه‌های با حرکت گهواره‌ای و با پلان‌های مختلف ارایه شده است. https://www.jsce.ir/article_233863_909598cf3c4f47aed746e3801b2a201c.pdf