انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 مقالات آماده انتشار 2026 06 27 Evaluating the Effectiveness of Safety Regulations on Leading Indicators in Iranian Building Industry ارزیابی اثربخشی آیین‌نامه‌های ایمنی بر شاخص‌های پیشرو ایمنی درصنعت ساختمان ایران 246318 10.22065/jsce.2026.538559.3786 FA مهدی قائمی ابوزیدآبادی دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران حسین کریمی استادیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران 0000-0001-7290-7822 اقبال شاکری دانشیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران 0000-0002-6605-8278 Journal Article 2025 08 14 The construction industry faces significant occupational safety and health challenges due to its complex and high-risk nature. Leading safety indicators (LSIs) function as proactive tools, enabling hazard identification and control before accidents occur. The high rate of occupational accidents in Iran highlights the critical need to evaluate how effectively the safety regulatory system addresses these indicators.<br /> This study quantitatively assesses the effectiveness of 12 key safety regulations across 19 LSIs using a hybrid methodology integrating the Analytic Hierarchy Process (AHP) and the Delphi technique. Perspectives from 10 official labor safety inspectors were collected through two Delphi rounds, evaluating two parameters: content coverage and practical effectiveness. Relative weights for indicators and regulations were calculated via AHP, while Importance–Performance Analysis (IPA) was employed to classify indicators and identify improvement priorities.<br /> Findings indicate an overall effectiveness index of 46.61 out of 100 for the safety regulatory system, revealing a substantial gap between current conditions and desired performance. Analysis shows a regulatory emphasis on foundational indicators (e.g., management commitment, weight: 0.209) but insufficient attention to cultural, motivational, and behavioral factors (e.g., incentives and rewards, weight: 0.008). These results reveal a structural imbalance and underscore the need for targeted revisions focusing on cultural and motivational dimensions. This applied model provides a scientific framework for prioritizing and reforming safety regulations based on LSIs to support policymakers and regulatory authorities. صنعت ساختمان به دلیل ماهیت پیچیده و پرخطر خود با چالش‌های جدی در حوزه ایمنی و بهداشت حرفه‌ای مواجه است. شاخص‌های پیشرو ایمنی به‌عنوان ابزارهایی پیشگیرانه، امکان شناسایی و کنترل خطرات را پیش از وقوع حوادث فراهم می‌کنند. نرخ بالای حوادث شغلی در ایران ضرورت ارزیابی میزان اثربخشی نظام مقررات ایمنی در پوشش این شاخص‌ها را برجسته می‌سازد. این پژوهش با هدف سنجش کمی اثربخشی ۱۲ آیین‌نامه کلیدی بر ۱۹ شاخص پیشرو ایمنی با استفاده از روش ترکیبی تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و تکنیک دلفی انجام شد. دیدگاه‌های 10 بازرس ایمنی رسمی اداره کار در دو مرحله دلفی گردآوری و دو پارامتر توجه محتوایی و اثربخشی عملی سنجش شد. وزن نسبی شاخص‌ها و آیین‌نامه‌ها با روش AHP محاسبه گردید. سپس به‌منظور طبقه‌بندی شاخص‌ها و تعیین اولویت‌های بهبود، از تحلیل اهمیت_ عملکرد (IPA) استفاده شد. نتایج نشان داد شاخص اثربخشی کل نظام مقررات ایمنی برابر 46/61 از ۱۰۰ است که بیانگر فاصله قابل توجه میان وضعیت موجود و سطح مطلوب عملکرد است. تحلیل‌ها تمرکز بیشتر مقررات بر شاخص‌های بنیادین (مانند تعهد مدیریت به سیاست ایمنی با وزن 0/209) و توجه ناکافی به شاخص‌های فرهنگی، انگیزشی و رفتاری (مانند مشوق‌ها و پاداش‌ها با وزن 0/008) را نشان می‌دهد. این یافته‌ها نشان‌دهنده عدم توازن ساختاری در نظام مقررات ایمنی و بیانگر ضرورت بازنگری هدفمند با تاکید بر ابعاد فرهنگی و انگیزشی است. این مطالعه با ارائه مدلی کاربردی، چارچوبی علمی برای اولویت‌بندی و اصلاح مقررات ایمنی مبتنی‌ بر شاخص‌های پیشرو فراهم می‌کند که می‌تواند مورد استفاده سیاست‌گذاران و نهادهای نظارتی قرار گیرد.