انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 13 05 2026 07 23 Developing an integrated method for optimizing the water treatment plant maintenance system with statistical process control and inspection delay policy using genetic algorithm (case study: Sistan water treatment plant) ارائه مدل یکپارچه بهینه‌سازی سیستم نگهداری و تعمیرات تصفیه‌خانه آب با کنترل فرآیند آماری و سیاست تأخیر بازرسی و استفاده از الگوریتم ژنتیک (مطالعه موردی: تصفیه‌خانه آب سیستان) 237735 10.22065/jsce.2025.435920.3328 FA محمد رضا شهرکی دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران 0000-0002-2235-7866 فرزاد فدایی دانشجوی دکتری مهندسی عمران ، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران زرداد نارویی مقدم کارشناسی ارشد، تصفیه خانه آب سیستان، زابل، ایران Journal Article 2024 01 28 The process of maintenance and repairs is one of the processes of the organization whose main task is to maintain and maintain machines in favorable conditions or to restore them from unfavorable conditions to favorable ones. The failure of machinery leads to the loss of equipment availability time and increases the costs of the organization; Therefore, it is always important to improve the performance of machines and, as a result, to improve the net process. The aim of this research is to develop an integrated model of statistical process control and maintenance maintenance, taking into account the inspection delay policy. Since the presented model is part of NP-Hard problems, therefore, genetic meta-heuristic algorithm has been used to solve it. Finally, the data of Sistan water treatment plant have been analyzed to check and validate the presented model. The results of the research showed that the innovative method of genetics can be used as a suitable solution in highly complex civil engineering problems; Therefore, the GA method can respond well in similar problems where the goal is to optimize the cost and achieve the optimal goal in a short time. Also, the results of the investigation of the parameters of the Sistan refinery showed that in the case where the sample size (n) is equal to 7, the control limit parameter (I) is equal to 2.98, the sampling interval (h) is equal to 4.05, the planned monitoring period (T) is equal to 53.78 and the planned period without monitoring (TD) is equal to 8.09, the value of the minimum cost of the model (E(ct)) is equal to 106.85 , According to the offspring of the genetic algorithm, this algorithm can optimize up to 15.26% of maintenance costs in this case study. فرایند نگهداری و تعمیرات، یکی از فرایندهای سازمان است که وظیفه اصلی آن نگهداری و حفظ ماشین‌آلات در شرایط مطلوب یا بازگرداندن آن‌ها از شرایط نامطلوب به مطلوب است. خرابی ماشین‌آلات، منجر به از دست رفتن زمان در دسترس بودن تجهیزات و افزایش هزینه‌های سازمان می‌شود؛ بنابراین همواره بهبود عملکرد ماشین‌آلات و درنتیجه بهبود فرایند نت، موردتوجه است. هدف این پژوهش توسعه مدل یکپارچه کنترل فرآیند آماری و نگهداری تعمیرات با در نظر گرفتن سیاست تأخیر بازرسی (نظارت) هست. ازآنجاکه مدل ارائه‌شده جزء مسائل NP-Hard می‌باشد، لذا جهت حل آن از الگوریتم فرا ابتکاری ژنتیک استفاده‌ شده است. درنهایت بررسی و اعتبار سنجی مدل ارائه‌شده، داده‌های تصفیه‌خانه آب سیستان مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته‌اند. نتایج پژوهش نشان داد که روش فرا ابتکاری ژنتیک می‌تواند به‌عنوان یک‌ راه‌حل مناسب در مسائل عمرانی دارای پیچیدگی زیاد به کار رود؛ بنابراین روش GA می‌تواند در مسائلی مشابه که هدف بهینه کردن هزینه است پاسخگویی خوبی داشته باشد و در زمان کوتاه به هدف بهینه‌ای دست پیدا می‌کند. همچنین نتایج در بررسی پارامترهای تصفیه‌خانه سیستان نشان داد در حالتی که اندازه نمونه (n) برابر 7، پارامتر حد کنترل(I) برابر 2.98، فاصله نمونه‌گیری (h) برابر 4.05، مدت‌زمان نظارت برنامه‌ریزی‌شده(T) برابر 53.78 و مدت‌زمان برنامه‌ریزی‌شده بدون نظارت(TD) برابر 8.09 است، مقدار حداقل میزان هزینه مدل (E(ct)) برابر 106.85 است. در پژوهش ارائه شده متوسط E(ct) حالت سنتی برابر 179.81 و متوسط E(ct) ژنتیک الگوریتم برابر 152.36 است. با توجه به نتاج الگوریتم ژنتیک، این الگوریتم می تواند در این مطالعه موردی تا 15.26% هزینه های تعمیر و نگهداری را بهینه نماید.