انجمن مهندسی سازه ایران مهندسی سازه و ساخت 2476-3977 11 1 2024 03 20 A Multi Objective Decision Model to optimizing ‎project Risk Allocation in ‎infrastructure projects, Multi Objective Analytical Hierarchical Analysis Method توسعه مدل تصمیم گیری چند هدفه برای تخصیص بهینه ریسک های پروژه در حوزه ‏زیرساخت؛ با رویکرد تحلیل سلسله مراتبی چند هدفه 41 63 174969 10.22065/jsce.2023.383623.3028 FA گرشاسب خزائنی استادیار، گروه عمران، دانشکده هنر و معماری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران 0000-0002-4113-9354 امینه اعتمادی کارشناس ارشد، دانشکده معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران علی خزائنی کارشناس ارشد، دانشکده عمران، دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب، تهران، ایران Journal Article 2023 02 04 Risk allocation is a strategic decision in project management. But the ‎examination of the practical experience of managing construction projects ‎shows that the process of allocating risks is generally based on the personal ‎judgments of employers, so increases the cost and time of the project. The ‎purpose of this article is to provide a quantitative model for selecting the ‎optimal allocation of project risks, in a way that provides a balanced model ‎agreed upon by all contractual parties. To design the proposed model, by ‎analyzing the behavior characteristics and expectations of the employer in ‎the process of risk allocation, three goals: 1) transferring the risk to the most ‎capable agent, 2) paying the lowest cost of risk management and 3) ‎achieving the lowest level of risk for the employer. has been introduced. ‎Then, by developing quantitative functions to measure these three goals, a ‎multi-criteria decision model is presented that can measure the degree of ‎achievement of the employer's goals in different patterns of risk allocation. ‎By receiving the judgment of the decision maker in the form of qualitative ‎criteria, the proposed model evaluates different risk allocation options and ‎achieves the most appropriate project risk allocation pattern in the form of a ‎Pareto optimal curve. The proposed model in a A case study has been ‎implemented and its results have been compared with some of the most ‎widely used risk allocation models. The results of this model show that ‎achieving a balanced pattern of risk allocation that satisfies the interests of ‎all parties in the project requires attention to the conflicting goals of the ‎employer. While focusing on transferring the maximum risk to the other ‎party, it will increase the project costs and eventually not achieve other time ‎and financial goals of the project.‎ تخصیص ریسک یک تصمیم استراتژیک در مدیریت پروژه ها است، و منافع یا خسارات احتمالی هر یک از طرف های قرارداد را مشخص ‏می سازد. بررسی تجربیات عملی مدیریت پروژه های ساخت نشان می دهد که عموما فرآیند تخصیص ریسک ها بر اساس قضاوت های ‏شخصی کارفرمایان صورت می گیرد و در نهایت موجب افزایش در هزینه و زمان پروژه می گردد. هدف‏ این مقاله ارائه یک مدل کمی ‏برای انتخاب تخصیص بهینه ریسک های پروژه است، به نحوی که الگوئی متعادل و مورد توافق همه طرف های قراردادی را ارائه دهد. ‏برای طراحی مدل پیشنهادی، با تحلیل مشخصات رفتاری و انتظارات کارفرما در فرآیند تخصیص ریسک، سه هدف: 1) انتقال ریسک به ‏‏توانمندترین عامل، 2) پرداخت کمترین هزینه مدیریت ریسک و 3) دستیابی به پائین ترین سطح ‏مخاطره برای کارفرما شناسائی ‏گردیده است. سپس با توسعه توابع کمی برای اندازه گیری این اهداف سه گانه، یک مدل تصمیم گیری چند معیاره مبتنی بر روش ‏تحلیل سلسله مراتبی ارائه شده است که می تواند میزان دستیابی به اهداف کارفرما را در الگوهای متفاوت تخصیص ریسک اندازه گیری ‏نماید. مدل پیشنهادی با دریافت قضاوت تصمیم گیرنده در قالب معیارهای کیفی، اقدام به ارزیابی گزینه های متفاوت تخصیص ریسک ‏و ارائه تخصیص بهینه ریسک ها در قالب یک منحنی بهینه پارتو می نماید.‏‎ ‎‏ مدل پیشنهادی در یک ‏مطالعه موردی‎پیاده سازی شده و ‏نتایج آن با برخی از پرکاربردترین مدل های تخصیص ریسک مورد مقایسه قرار گرفته است. نتایج این مدل نشان می دهد که دستیابی ‏به یک الگوی متعادل تخصیص ریسک که منافع تمامی طرفین را در پروژه برآورده سازد، نیازمند توجه به اهداف متضاد کارفرما است. ‏در حالیکه تمرکز بر انتقال حداکثر ریسک به طرف مقابل، موجب افزایش هزینه های پروژه و نهایتا عدم دستیابی به دیگر اهداف زمانی ‏و مالی پروژه می گردد. ‏ https://www.jsce.ir/article_174969_f5064babc46245bea8fa63e596fd1325.pdf